پژوهش آب ایران

چکیده برای بررسی ضرایب گیاهی K_c ذرت تابستانه تحت شرایطی که از آب زیرزمینی کم عمق و شور در تأمین بخشی از نیاز آبی گیاه استفاده می‌شود،‏ تحقیقی در لایسی‌مترهای ستونی به قطر 0.8 و ارتفاع 1.2 متر انجام شد. سطح آب زیرزمینی در لایسی‌مترها با استفاده از بطری ماریوت در عمق 0.6 متر ثابت نگه داشته شد. تیمارهای مورد استفاده شامل سه سطح شوری آب زیرزمینی معادل 2.5،‏ 5 و‌ 7.5 دسی‌زیمنس بر متر و دو سطح آبیاری معادل 100 و 70 درصد نیاز آبیاری محاسبه شد. آزمایش به صورت فاکتوریل و در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. یک تیمار کشت ذرت بدون آب زیرزمینی با سه تکرار و با آبیاری کامل به عنوان تیمار شاهد در نظر گرفته شد. در این پژوهش معادله مربوط به اجزاء ضریب گیاهی واقعی K_ca،‏ شامل ضریب مربوط به آبیاری K_ci و ضریب مربوط به آب زیرزمینی K_cg،‏ بر اساس معادله توازن حجم به دست آمد و منحنی‌های مربوطه ترسیم شد. نتایج نشان داد که میزان مشارکت آب زیرزمینی در سطح آبیاری100 درصد در شوری‌های که ذکر شد به ترتیب 5.28،‏ 4.61 و 3.76 درصد و با 70 درصد تأمین نیاز آبی،‏ 25.00،‏ 22.09 و 19.71 درصد بوده است. که این اختلاف در سطح 5 درصد معنی‌دار است. منحنی‌های ضریب گیاهی واقعی و اجزاء آن در دو حالت آبیاری کامل و کم آبیاری نیز از الگوی متفاوتی.

چکیده این تحقیق در شرایط آزمایشگاهی با استفاده از دو مدل فیزیکی نفوذسنج انجام شد. به دلیل لزوم مطالعه اثر کیفیت آب ورودی بر نتایج آزمون نفوذسنجی،‏ علاوه بر کاربرد آب غیرشور با 0.78=dS/m  EC و 1.23=^0.5(meq/lit)‎SAR،‏ استفاده از زه‌آب‌های شور منطقه خرمشهر به ترتیب با 124=dS/m  EC ،‏  79.28=^0.5(meq/lit)‎‎SAR و 22.2=dS/m  EC ،‏ 26.27=^0.5(meq/lit)‎SAR‎ در حضور خاک شور- سدیمی (169.3=dS/m  EC ،‏45.18=^0.5(meq/lit)SAR)‎،‏ مدنظر قرار گرفت. پوشش مصنوعی مورد استفاده از نوع PP450 بود که مطابق ضوابط طراحی،‏ مناسب خاک منطقه تشخیص داده شد. آزمون‌ها در پنج گرادیان هیدرولیکی 1،‏ 2.5،‏ 5،‏ 7.5 و 10 و سه تکرار انجام شد و شاخص‌های هدایت هیدرولیکی و نسبت گرادیان به صورت آزمایش در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی بررسی شد. نتایج نشان داد که اگر چه در تمامی آزمون‌ها نسبت گرادیان کمتر از یک بود،‏ لیکن کمیت آن در شرایط کاربرد شورترین زه‌آب به میزان بحرانی (1.0) نزدیک‌تر شد. با مقایسه مقادیر متوسط هدایت هیدرولیکی مشخص شد که مقدار آن با افزایش EC آب ورودی کاهش یافت،‏ به طوری که متوسط هدایت هیدرولیکی در شرایط کاربرد آب غیرشور به ترتیب 3.55 و 1.26 برابر متوسط آن درکاربرد زه‌آب با EC برابرdS/m 124 و dS/m ‎22.2 بود. کاهش قابل توجه مقادیر متوسط هدایت هیدرولیکی و افزایش نسبت گردایان‌ در شرایط کاربرد آب با شوری‌های بالاتر،‏ حکایت از آن دارد که به کیفیت آب باید به عنوان یک عامل تأثیرگذار بر نتایج آزمون نفوذسنجی توجه

چکیده شوری خاک یکی از مسایل مهم در کشاورزی است که در مناطق خشک و نیمه‌خشک،‏ حاصل‌خیزی خاک و تولید محصول را با مشکل روبرو می‌سازد. از این‌رو مطالعه شوری خاک اهمیت زیادی دارد و نیاز به استفاده از روش‌های مناسب برای پیش‌بینی و شبیه‌سازی شوری خاک برای کنترل و جلوگیری از توسعه آن ضروری است. در این پژوهش شبیه‌سازی زمانی و مکانی شوری خاک با استفاده از تلفیق زمین آمار و مدل کامپیوتری SaltMod انجام گرفت. به این منظور برای پیش‌بینی شوری خاک در دوره‌های زمانی 5 و 10 ساله از SaltMod استفاده شد و مقادیر شوری در 98 نقطه در اراضی پایاب سد حاجیلرچای خروانق واقع در شمال غرب ایران تعیین شدند. نتایج شبیه‌سازی‌ها نشان داد که در منطقه ریشه مقادیر شوری کمتر از dS/m ‎6.3  در دوره‌های 5 و 10 ساله روند افزایشی و مقادیر بیشتر از آن روند کاهشی دارند. از آنجاییکه مدل SaltMod توانایی بررسی مکانی داده‌ها را ندارد،‏ پس برای ارزیابی و تحقیق تغییرات مکانی شوری خاک در زمآن‌های موردنظر،‏ از نرم افزار GS+که دربردارنده روش‌های مختلف زمین آماری است استفاده شد. مقادیر شوری در نقاط نمونه‌برداری نشده تخمین و نقشه‌های مربوطه ترسیم شدند. روش‌های زمین آماری مورد استفاده شامل کریجینگ،‏ کوکریجینگ و فاصله وزنی معکوس بودند که برای ارزیابی روش‌ها،‏ روش ارزیابی تقاطعی با پارامترهای میانگین خطای مطلق (MAE)‎،‏ میانگین خطای انحراف (MBE)‎ و جذر میانگین مربعات خطا (RMSE)‎ استفاده شد.

چکیده آب زیرزمینی دشت شهرکرد فقط منبع مهم آب برای مصارف مختلف در دشت شهرکرد است. هدف از این مطالعه بررسی تغییرات زمانی و تغییرات مکانی EC (هدایت الکتریکی)،‏ TDS (کل جامدات حل ‏شده)،‏ TSS (کل جامدات معلق) و کدورت در آب زیرزمینی شهرکرد بود. در این مطالعه از97 حلقه چاه در خرداد،‏ تیر،‏ شهریور و آبان  1389 نمونه‌برداری شد. نتایج نشان داد که میانگین EC در خرداد و تیر نزدیک به هم و حدود μS/cm 530 بود و تا آبان به حدود μS/cm  370  کاهش یافت (0.05⟩P). براساس میانگین های EC و TDS آب زیرزمینی شهرکرد برای شرب و آبیاری کیفیت مناسبی داشت. پهنه بندی ها نشان داد در اکثر زمانها در نیمه جنوبی دشت غلظت املاح حل شده و معلق بیشترین است. کیفیت آب در همه زمانها از لحاظ میانگین TDS برای آبیاری قطره ای نیز مناسب بود. این در حالی بود که در اکثر اوقات میانگین TSS آب در گروه متوسط برای گرفتگی قطره چکانها قرار داد.

چکیده در ایران آلودگی‌های زیست محیطی ناشی‌از‌دفن پسماندها به خصوص در شهرهای‌پرجمعیت افزایش‌یافته‌است.یکی از راه های پیشگیری ازآلودگی،‏ پالایش و حفاظت از منابع آب و خاک "گیاه پالایی" می‌باشد. وتیور‌ از‌جمله گیاهان به‌کار‌ رفته در‌این ‌راستا است‌که‌دارای‌صفات ‌ویژه‌ای‌ چون‌جذب‌فلزات سنگین،‏ مقاومت در برابرخشکی،‏ شوری،‏ قلیایی،‏ اسیدی وسدیمی‌بودن خاک می‌باشد. در این تحقیق امکان استفاده از وتیور در محوطه دفن پسماندهای شهری که فاقد سیستم زهکشی می‌باشد،‏ بررسی شد. نتایج نشان داد وتیور تحت آبیاری با شیرابه دفنگاه تا غلظت 20% دچار هیچ‌گونه مشکلی از نظر رشد‌‌نمی‌شود در صورتی که نمونه‌های تحت آبیاری با غلظت 80% از همه نمونه‌ها رشد کمتری‌ داشتند. رشد نمونه‌های 50% در روزهای میانی کند شده اما تا روزهای پایانی به رشد خود ادامه‌دادند. مقادیر جذب فلزات سنگین مثل نیکل،‏ روی و منگنز در همه نمونه‌ها پایین‌تر از حد سمیت وتیور بود. میزان جذب مس در وتیور در تیمار تحت آبیاری با غلظت 80% شیرابه برابر 14.25 میلی‌گرم بوده که در آستانه سمیت گیاه قرار‌داشت. نتایج به دست آمده مبین آن است که از وتیور می‌توان در دفنگاه‌های قدیمی و حاشیه دفنگاه‌های جوان که فاقد سیستم زهکشی می‌باشند به عنوان پوشش گیاهی جهت پیشگیری از آلودگی،‏ پالایش و حفاظت از منابع آب و خاک به طور موثر استفاده نمود.

چکیده یافتن را‌هکاری برای حذف مواد آلاینده از پساب کشاورزی می‌تواند نقش مهمی در استفاده مجدد از این پساب‌ها در عملیات کشاورزی و کاهش هزینه‌ها داشته باشد. لذا در این تحقیق از جاذب‌های ارزان قیمت با کارایی بالا نظیر کربن فعال تهیه شده از چوب درخت لیمو با حفرات نانو (‎0.1-2 nm) و زئولیت طبیعی کلینوپتیولایت به ترتیب برای حذف کادمیم و نیترات استفاده شد. نتایج نشان داد که افزایش میزان جاذب موجب افزایش درصد حذف تا97.7 درصد برای کربن فعال و 76.5 درصد برای زئولیت می‌گردد. اما از طرف دیگر با افزایش میزان جاذب ابتدا میزان جذب در واحد جرم افزایش و سپس کاهش می‌یابد که این نقطه ماکزیمم،‏ نقطه حداکثر پتانسیل نامیده شد. محل این نقطه به نوع جاذب و آلاینده بستگی دارد. به علاوه نتایج نشان داد که افزایش غلظت آلاینده سبب کاهش درصد حذف برای کادمیم و نیترات به ترتیب تا 24.2 و 11 درصد می‌شود. همچنین از آنجاییکه پارامترهای مختلف ایزوترمها تابعی از غلظت اولیه محلول یا غلظت جاذب می‌باشد،‏ لذا بر حسب داده‌های موجود روابطی ارائه گردید،‏ که مستقل از این عوامل باشد. به‌ علاوه به منظور ساده سازی در طراحی سیستمهای تصفیه روابطی برای برآورد درصد حذف برحسب نسبت غلظت اولیه به غلظت جاذب ارائه شد.

چکیده به علت هزینه بالای انرژی،‏ شوری زدایی از آب‌های شور به ‌وسیله روش‌های ارزان قیمت از اهمیت زیادی برخوردار است. به همین علت تحقیقات گسترده‌ای برای یافتن راه حل مناسب و ارزان در مراکز علمی و تحقیقاتی در جریان است. در این راستا موضوع تحقیق حاضر تعیین شدت جذب یون‌های کلسیم،‏ منیزیم،‏ کلر و بی‌کربنات از محلول آب شور توسط پوسته بادام به عنوان یک جاذب آلی و بنتونیت به عنوان یک جاذب معدنی در حالات معمولی،‏ اصلاح شده اسیدی و اصلاح شده بازی بود. نتایج این تحقیق نشان داد که بیشترین جذب کلسیم (7.8 درصد)،‏ کلر (9.8 درصد) و بی‌کربنات (66.9 درصد) توسط پوسته بادام به ترتیب در حالات بازی،‏ معمولی و اصلاح شده اسیدی و بیشترین جذب یون منیزیم (29 درصد) توسط بنتونیت معمولی از آب شور حاصل شد. همچنین ترکیب پوسته بادام اسیدی و بنتونیت بازی در مقایسه با جاذب‌های مجزا،‏ درصد جذب کلسیم و منیزیم را افزایش داد. البته این افزایش در مورد ترکیب رزین کاتیونی و جاذب‌های اصلاح شده مذکور به مراتب بیشتر بود.

چکیده Eucalyptus microtheca وEucalyptus sargentii از گونه‌های مقاوم به شوری و مهم اکالیپتوس بوده که کاربرد آنها در امر جنگلکاری و ایجاد فضای سبز دارای سابقه نسبتاً طولانی است. با هدف تعیین نیاز آبی،‏ ضریب گیاهی و کارایی مصرف آب دو گونه مذکور،‏ آزمایشی با استفاده از لایسیمتر‌های وزنی و زهکش دار در شرایط طبیعی در ایستگاه تحقیقات بیابان زدایی شهید صدوقی یزد به مدت سه سال به اجرا درآمد. آزمایش با سه تیمار 100% (شاهد)،‏ 70% (تنش متوسط) و 40% (تنش شدید) ظرفیت زراعی در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی و در سه تکرار اجرا گردید. نتایج بررسی‌های به عمل آمده نشان داد کهE.microtheca وE.sargentii از تبخیر و تعرق سالانه کمتری نسبت به تبخیر و تعرق پتانسیل برخوردار بود. ضریب گیاهی دو گونه مذکور در شرایط ظرفیت زراعی به ترتیب 0.45 با نیاز آبی سالانه 833.4 میلی‌متر و 0.67 با نیاز آبی سالانه 1227.9 میلی‌متر اندازه گیری شد. کارایی مصرف آب (WUE)‎،‏ نیز تحت تأثیر میزان دسترسی گیاهان به آب قرار گرفت،‏ بگونه ای که با کاهش میزان دسترسی آنها به آب در حد تنش ملایم،‏ کارایی مصرف آب افزایش یافت. اگرچه E.microtheca از مقاومت بیشتر در برابر تنش خشکی و همچنین نیاز آبی کمتر برخوردار بود،‏ با این وجود هر دو گونه را می‌توان به عنوان گونه‌های مقاوم به خشکی جهت جنگلکاری،‏ ایجاد فضای سبز و تثبیت شن های روان در مناطق خشک و نیمه خشک معرفی نمود.

چکیده برای مقابله با پدیده تهاجم آب شور دریا به آبخوان‌های ساحلی و مدیریت آنها،‏ بهینه‌سازی عملیات پمپاژ به عنوان یک راهکار در این تحقیق بکار گرفته شده است. منظور از بهینه‌سازی پمپاژ،‏ برنامه‌ریزی عملیات پمپاژ به‌گونه‌ای است که حداکثر دبی آب شیرین از چاه‌های برداشت حاصل گردد بدون آنکه شوری آب از غلظت مجاز فراتر رود یا افت سطح آب درون چاه بیش از حد افزایش یابد. به‌این منظور مدل شبیه‌سازی جریان آب و انتقال شوری به همراه الگوریتم ژنتیک برای ایجاد مدل بهینه‌سازی مورد استفاده قرار گرفتند. مدل شبیه‌سازی مورد استفاده که در این تحقیق استفاده شده است،‏ براساس حل معادلات دیفرانسیل حاکم بر جریان وابسته به چگالی و انتقال نمک به روش اجزاء محدود بنا نهاده شده است. مدل بهینه‌ساز بر روی یک آبخوان ساحلی شامل چهار چاه پمپاژ مورد آزمایش قرار گرفت و براساس نتایج بهینه‌سازی میزان پمپاژ از هر چاه با ترکیب‌های مختلفی از قیود شوری و بارهیدرولیکی مشخص گردید. نتایج حاصل حاکی از سختگیرانه‌تر بودن قید بار هیدرولیکی به نسبت قیدشوری در میزان پمپاژ است و نشان می‌دهد که امکان استفاده از این مدل برای سناریوهای مدیریتی متفاوت از آنچه که در این تحقیق ارائه گردید،‏ برای مدیریت بهینه و بهره وری حداکثر از آب‌های زیرزمینی وجود دارد.

چکیده با توجه به کمبود آب و کاهش کیفیت آب در مناطق خشک و نیمه خشک،‏ روش کم‌آبیاری،‏ استفاده از آب-های شور،‏ کاشت گیاهان شورزیست در اراضی حاشیه‌ای و افزایش بهره‌وری آب راهکارهای مدیریتی مناسبی می‌باشند. به منظور تعیین ضریب گیاهی،‏ میزان بهره‌وری آب و ضریب حساسیت عملکرد گیاه شورزیست کوشیا آزمایشی با شش سطح آب شور (1.5،‏ 7،‏ 14،‏ 21،‏ 28 و 35 دسی زیمنس بر متر) و چهار سطح کاربرد آب (50،‏ 75،‏ 100،‏ 125% نیاز آبی) در سال 1388 بصورت کشت بهاره در اراضی شمالی استان گلستان انجام شد. نتایج نشان داد که شوری موجب کاهش میزان بهره‌وری آب و ضریب گیاهی شد. تا شوری 21 دسی زیمنس بر متر تنش کم‌آبی تاثیری بر حساسیت گیاه ندارد در حالی که در شوری 28 و 35 دسی زیمنس بر متر ضریب حساسیت گیاه در تیمارهای کم‌آبی افزایش یافت. بنابراین مدیریت کم آبیاری تا شوری 21 دسی‌زیمنس‌بر‌متر را می‌توان در کوشیا مورد استفاده قرار داد. کاهش میزان ضریب گیاهی تحت تنش شوری در مدیریت آبیاری باید مورد توجه قرار گیرد. بنابراین کوشیا از گیاهان زراعی متحمل به تنش خشکی بوده و می‌توان در شرایط شوری از روش کم آبیاری برای مدیریت آبیاری در این گیاه استفاده کرد.

چکیده به منظور مطالعه اثر تنش شوری بر عملکرد دانه،‏ جذب و انتقال عناصر در سه توده گیاه دارویی کرچک (Ricinus communis L.)،‏ آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملآ تصادفی با سه تکرار در شرایط گلخانه اجرا گردید. تیمارهای مورد آزمایش شامل پنج سطح شوری کلرید سدیم (1.2 (شاهد)،‏ 2،‏ 2.6،‏ 3.8 و 4.8 دسی‌زیمنس بر متر عصاره اشباع خاک) به عنوان فاکتور اول و توده‌های کرچک (شیراز،‏ کرمان و ارومیه) به عنوان فاکتور دوم در نظر گرفته شدند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر تنش شوری بر عملکرد دانه و غلظت عناصر پتاسیم،‏ کلسیم و منیزیم در اندام هوایی و ریشه کرچک در سطح یک درصد معنی‌دار است. همچنین،‏ توده‌ها از نظر کلیه وی‍ژگی‌ها،‏ بجز میزان سدیم ریشه با هم اختلاف معنی‌داری نشان دادند. شوری،‏ غلظت سدیم در اندام هوایی و ریشه را افزایش داد ولی منجر به کاهش غلظت عناصر پتاسیم،‏ کلسیم و منیزیم در این بافت‌ها شد. در بین توده‌ها بیشترین و کمترین عملکرد دانه به‌ترتیب مربوط به توده شیراز و توده ارومیه بود. نتایج بیانگر این است که توده شیراز برای کاشت در شرایط تنش شوری مناسب‌تر است.

چکیده در این پژوهش میزان محصول تولیدی در صورت استفاده از زه آب به عنوان آب آبیاری با استفاده از نرم افزار SALTMED در شبکه های آبیاری و زهکشی تحت پوشش شرکت بهره برداری کرخه و شاوور شبیه سازی گردید. به دین منظور ابتدا آنالیز حساسیت و کالیبراسیون آن انجام گرفت. آنالیز حساسیت مدل کامپیوتری SALTMED نشان داد درجه حرارت حداکثر با ضریب حساسیت متوسط 1.18 و سرعت باد با ضریب حساسیت متوسط 0.33 کمترین حساسیت را به عنوان پارامترهای اقلیمی دارا می باشند. از پارامترهای گیاهی نیز حداکثر عمق ریشه با ضریب حساسیت متوسط 1.11 و حداکثر ارتفاع گیاه با ضریبی معادل 0.33 قرار دارند. به طور کلی میزان آب آبیاری به عنوان حساس ترین پارامتر ورودی مدل با ضریب حساسیت متوسط 1.29 شناخته شد. اندازه گیری های انجام شده نشان داد که متوسط حداکثر و حداقل هدایت الکتریکی در هشت زهکش مورد مطالعه به ترتیب 22.97 و 6.10 دسی زیمنس بر متر بود. از مقایسه نتایج اندازه گیری ها با آستانه تحمل الگوی کشت منطقه مشخص گردید که استفاده مستقیم از زه آب ممکن نبوده،‏ لذا سناریوهای مختلف استفاده تلفیقی از زه آب تعریف و مدل اجرا گردید. نتایج نشان دادند که در طول دوره تحقیق تنها از زه آب دو زهکش 5000 هکتاری و زهکش زمزم برای سه گیاه گندم،‏ جو و کلزا می توان به صورت تلفیقی با توجه به میزان محصول پیش بینی شده استفاده نمود.

چکیده به منظور تعیین مناسبترین تاریخ کاشت گندم در شرایط شور و غیرشور آزمایشی مزرعه ای در مرکز ملی تحقیقات شوری طی دو سال انجام گرفت. آزمایش به صورت کرت‌های دوبار خرد شده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی و با سه تکرار بود. تاریخ کاشت (کاشت در اول آبان،‏ 15 آبان،‏ 30 آبان و 15 آذر)،‏ شوری آب آبیاری در دو سطح (2 و 10 دسی زیمنس بر متر) و ارقام (بم و مرودشت) تیمارهای آزمایشی بودند. نتایج نشان داد که رقم بم در تمام تاریخ های کاشت در مقایسه با رقم مرودشت عملکرد دانه بیشتری تولید نمود. متوسط عملکرد دانه رقم بم و مرودشت در شرایط غیر شور به ترتیب 624.57 و 560.89 گرم در متر مربع و در شرایط شور به ترتیب 539.35 و 483.44 گرم در متر مربع بود. تاخیر در تاریخ کاشت تا نیمه آذرماه باعث کاهش عملکرد گندم به میزان 33 درصد گردید. کارآیی مصرف آب در تاریخ کشت های اول آبان،‏ پانزده آبان،‏ سی آبان و پانزده آذرماه به ترتیب 0.68،‏ 0.79،‏ 0.87 و 0.60 کیلوگرم بر متر مکعب بود. در مجموع مناسبترین تاریخ کاشت در مناطق مرکزی استان یزد بدون توجه به میزان شوری خاک نیمه دوم آبانماه می باشد.

چکیده به منظور مطالعه تاثیر شوری بر میزان جوانه زنی،‏ عملکرد و اجزاء عملکرد هفت ژنوتیپ جو بدون پوشینه،‏ آزمایشی در ایستگاه تحقیقات شوری صدوق،‏ مرکز ملّی تحقیقات شوری انجام گرفت. ژنوتیپ ها در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی و با سه تکرار در دو شرایط شور و غیر شور کشت شدند. نتایج نشان داد که تا شوری 10 دسی‌زیمنس بر متر هیچ گونه کاهش معنی داری در درصد جوانه زنی مشاهده نشد. ژنوتیپ جو معمولی (آنفارم 4) کمترین میزان جوانه زنی را بدون توجه به شوری داشت. ژنوتیپ‌های شماره 5 و 3 دارای بیشترین وزن هزار دانه و تعداد دانه در سنبله در شرایط غیر شور به ترتیب برابر 43.2 گرم و40.93 عدد و در شرایط شور به ترتیب برابر44.4 گرم و44.56 عدد بود. بیشترین میزان عملکرد دانه در شرایط غیر شور مربوط به ژنوتیپ‌های 2 و 4 به ترتیب برابر با 437.5 و 458.43 گرم در مترمربع بود. ژنوتیپ‌های 2 و 7 بیشترین عملکرد دانه را به ترتیب به میزان 372.17 و 366.5 گرم در مترمربع در شرایط شور تولید نمودند. از نظر شاخص تحمل به تنش ژنوتیپ های جو بدون پوشینه شماره 2،‏ 3 و 7 از پایداری عملکرد بیشتری نسبت به بقیه ژنوتیپ‌ها برخوردار بودند. با توجه به نتایج این آزمایش ژنوتیپ های شماره های 2، 4 و 7 به عنوان ژنوتیپ‌های برتر با توجه به شرایط آزمایش حاضر انتخاب گردیدند.

چکیده تجزیه و تحلیل تغییرات مکانی پارامتر های خاک و تهیه نقشه های پراکنش آن ها،‏ راهکاری اثربخش در راستای مدیریت راهبردی منابع آب و خاک است. در این پژوهش به بررسی ساختار مکانی پارامترهای سرعت نفوذ آب به خاک،‏ هدایت هیدرولیکی اشباع،‏ هدایت الکتریکی،‏ نسبت جذب سدیم و یون سدیم با استفاده از روش های زمین آمار در زمین های کشاورزی حاشیه رودخانه قزل اوزن در شهرستان ماهنشان پرداخته شد. نتایج حاکی از پیوستگی مکانی متوسط و بالای همه ی پارامترهای هیدرولیکی و شیمیایی خاک های منطقه مورد مطالعه بود. همچنین پارامتر نسبت جذب سدیم و هدایت الکتریکی نسبت به سایر پارامترها از ساختار مکانی قوی تری برخوردار بودند. نتایج حاصل از ارزیابی روش های کریجینگ،‏ کوکریجینگ و فاصله وزنی معکوس با آماره های خطاسنجی مجذور میانگین مربعات خطا (RMSE)‎ و میانگین مطلق خطا (MAE)‎،‏ بیانگر برتری روش کریجینگ در برآورد پارامتر های هیدرولیکی خاک و روش کوکریجینگ در برآورد پارامتر های شیمیایی خاک بود. پارامترهای هیدرولیکی به دلیل بالا بودن ضریب تغییرات و وابستگی شدید به سایر ویژگی های خاک از ساختار مکانی و دامنه تاثیر پایین تری نسبت به پارامتر های شیمیایی برخوردار بودند.

چکیده یکی از فاکتورهای تاثیرپذیر از کیفیت آب آبیاری از نظر شوری و سدیم،‏ راندمان کاربرد است که نقش مهمی در مدیریت و برنامه‌ریزی آبیاری دارد. در این پژوهش کیفیتهای مختلف آب آبیاری از نظر شوری و سدیم شامل سه تیمار با هدایت الکتریکی (شاهد) 0.6،‏ 2 و 6 دسی‌زیمنس بر متر با نسبتهای جذبی سدیم به ترتیب 0.9،‏ 10 و 30 در یک فصل زراعی برای زراعت ذرت علوفه ای مورد استفاده واقع شدند. با استفاده از مدل بیلان حجمی،‏ ضرائب معادله نفوذ کوستیاکوف – لوئیز تعیین و ضمن تعیین تغییرات نفوذ،‏ تغییرات راندمان کاربرد حاصل از کیفیتهای مختلف آب در انتهای فصل رشد مورد بررسی قرار گرفت. نفوذ نهایی خاک در تیمار شاهد،‏ شوری 2 و 6 دسی زیمنس بر متر در انتهای دوره به ترتیب به میزان 34،‏ 45 و 61 درصد نسبت به ابتدای دوره کاهش یافت. در این راستا راندمان کاربرد در تیمارهای شاهد،‏ 2 و 6 دسی زیمنس بر متر در انتهای دوره به میزان به ترتیب حدود 27،‏ 49 و 62 درصد نسبت به ابتدای دوره کاهش داشت که ضروری است برنامه ریزی آبیاری مناسبی به منظور افزایش راندمان کاربرد در آبیاری جویچه‌ای در شرایط کاربرد آب شور و سدیمی انجام گیرد.

چکیده به منظور اصلاح خاک‌های تحت ‌تأثیر نمک علاوه بر کاربرد اصلاح‌کننده‌های شیمیایی می‌توان از روش گیاه‌پالایی نیز استفاده نمود. این پژوهش در ستون‌هایی پر شده از یک خاک شور – سدیمی جهت ارزیابی اثر گیاه‌پالایی گیاه روناس در بهبود خصوصیات خاک انجام شد. 7 تیمار آزمایشی با سه تکرار شامل سه تیمار گیاهی (سسبانیا،‏ روناس و مَرغ)،‏ سه تیمار شیمیایی (گچ در دو سطح و اسید سولفوریک) و یک شاهد در این ستون‌ها اعمال شدند. 5.5 ماه پس از کشت گیاهان در ستون‌های خاک و یک ماه پس از اعمال تیمارهای شیمیایی،‏ تمامی ستون‌ها با 41 لیتر آب آبشویی شدند. سپس برخی خصوصیات خاک شامل ضریب هدایت هیدرولیکی اشباع (Ks)‎،‏ میانگین وزنی قطر خاکدانه (MWD)‎،‏ هدایت الکتریکی عصاره اشباع (ECe)‎،‏ نسبت جذب سدیم (SAR)‎ و مقدار سدیم محلول در زه‌آب اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد روناس بیشترین اثر را در بهبود خصوصیات فیزیکی خاک داشته است،‏ به‌طوریکه بیشترین Ks ( 20.5×10^-5 cm s^-1) و MWD (0.92) مربوط به آن و کمترینِ آن‌ها ( 2.4×10^-5 cm s^-1) و 0.2 مربوط به شاهد است. بیشترین خروج سدیم از خاک با مقدار 55.3 گرم در تیمار روناس اتفاق افتاد که سه برابر شاهد بود. همه تیمارها سبب کاهش معنی‌دار SAR نسبت به شاهد شدند. با توجه به کارایی گیاه روناس در بهبود خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک،‏ کشت این گیاه را می‌توان به عنوان روشی مفید و کم‌هزینه برای اصلاح خاک‌های شور– سدیمی معرفی کرد

چکیده منابع آب زیرزمینی در کنار آب سطحی تامین کننده‌ی نیاز بخش‌های شهری،‏ صنعت و کشاورزی است که علاوه‌ بر کمیت،‏ کیفیت آن‌ها نیز باید بررسی شود. شوری یکی از مهم‌ترین پارامترهایی است که برای ارزیابی کیفیت آب‌های زیرزمینی در نظر گرفته می‌شود. از پارامترهای ارزیابی شوری،‏ شوری موثر (ES)‎ و شوری بالقوه (PS)‎ است. هدف از این تحقیق،‏ شناسایی مناطقی از آبخوان دشت گیلان با میزان ریسک شوری مشخص برای مصارف کشاورزی است. بدین منظور،‏ نمونه‌ی آب 130 حلقه چاه شبکه پایش آب‌های زیرزمینی شرکت آب منطقه‌ای گیلان در شهریورماه سال 1388 جمع‌آوری و غلظت یون‌های کلسیم،‏ منیزیم،‏ سولفات،‏ کلر،‏ کربنات،‏ بی‌کربنات هم‌چنین هدایت الکتریکی آن‌ها اندازه‌گیری و مقادیر شوری موثر و شوری بالقوه محاسبه گردید. تجزیه و تحلیل ژئواستاتیستیک داده‌ها با نرم‌افزار GS+ انجام شد. با استفاده از نرم‌افزار ArcGIS نقشه‌های پهنه‌بندی مربوط‌ به ریسک شوری آب‌های زیرزمینی ترسیم گردید. مناطق مختلف از ‌نظر شوری آب‌های زیرزمینی به‌منظور آبیاری تعیین وضعیت شدند. در مناطق مرکزی متمایل ‌به شرق،‏ شامل شهرهای رشت،‏ آستانه و لاهیجان از نظر ریسک شوری (شوری موثر و شوری بالقوه) در محدوده‌ی متوسط،‏ یعنی سه تا پانزده میلی‌مول بر لیتر قرار دارند که هشداری برای ادامه‌ی برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی است.

چکیده وسعت و پراکنش اراضی شور،‏ کمبود منابع آبی متعارف و شور شدن ثانویه اراضی محدودیت هایی را در تولید گیاهان زراعی ایجاد نموده است. از این‌رو کاشت گیاهان متحمل به شوری همواره بعنوان یکی از راهکارهای بهره‌برداری از منابع آب و خاک شور مطرح بوده است. یکی از این گیاهان روناس (Rubia tinctorum L.) می‌باشد که کاشت آن در اراضی شور از سابقه طولانی برخوردار است. این تحقیق بمنظور ارزیابی تاثیر تنش شوری بر عملکرد ریشه روناس در مزرعه تحقیقات شوری صدوق طی سه سال اجرا گردید. طرح آماری مورد استفاده بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار بود که بصورت فاکتوریل انجام شد. تیمارها شامل روش‌های مختلف کاشت (بذری و قلمه‌ای) شوری‌های مختلف آب آبیاریdS/m ( 17،‏ 14،‏ 7،‏ 2.5) بودند. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که اگرچه با افزایش شوری عملکرد ریشه روناس به تدریج کاهش می‌یابد،‏ لیکن در روش کاشت قلمه‌ای عملکرد ریشه بیشتری نسبت به روش کاشت بذری حاصل می‌گردد. این امر بخصوص در شوری های پایین مشهودتر بوده،‏ لیکن در شوری‌های بالا که تفاوت قابل ملاحظه‌ای بین روش های مختلف کاشت وجود ندارد،‏ هر یک از دو روش می‌تواند انتخاب گردد. نتایج حاصله همچنین نشان داد که حد آستانه تحمل به شوری روناس در روش های مختلف کاشت تفاوتی نداشته و 4 dS/m و شیب کاهش عملکرد 2.3 درصد می‌باشد و لذا می توان آنرا در گروه گیاهان نیمه متحمل گروه بندی کرد.

چکیده یکی از شاخص‌های مهم در بررسی وضعیت کیفیت آب‌های زیرزمینی،‏ هدایت الکتریکی است افزایش هدایت الکتریکی موجب کاهش کیفیت آب شرب و خسارت‌های جبران‌ناپذیر بر روی خاک و کیفیت محصولات کشاورزی می‌شود. آسیب‌پذیری تمایل یا احتمال رسیدن آلاینده‌ها به یک مکان مشخص در آبخوان بعد از تولید در سطح زمین است. ارزیابی آسیب‌پذیری به عنوان ابزاری مناسب در تصمیم‌های مدیریتی اهمیت دارد. در این پژوهش از میان مدل‌های رایج در ارزیابی آسیب‌پذیری،‏ مدل DRASTIC با توجه به ترکیب شاخص‌های تأثیر‌گذار هیدرولوژیکی و هیدروژئولوژیکی بر انتقال و یا عدم انتقال آلودگی استفاده شد. عامل شوری یکی از عوامل مهم و تأثیرگذار بر روی کیفیت آب تحت عنوان شاخص آلایندگی وزن و رتبه‌دهی شده و به عنوان یکی از لایه‌های لازم در تهیه نقشه شاخص دراستیک اصلاح شده استفاده شد. با توجه به عدم دقت روش‌های شاخص- همپوشانی (منطق بولین) و مشکلات مربوط به مقادیر نزدیک مرز دسته‌بندی‌ها از منطق فازی به دلیل داشتن سیستم رتبه‌بندی منطقی و واقع‌بینانه‌تر برای تصحیح رتبه‌بندی پارامترهای کمی مدل DRASTIC اصلاحی و پارامتر EC استفاده شد. نتایج حاصل از شبیه‌سازی مدل دراستیک با استفاده از شبکه عصبی مصنوعی نشان دهنده همبستگی بالای خروجی شبکه عصبی مصنوعی و شاخص DRASTIC اصلاح شده است

چکیده کمبود آب با کیفیت مناسب برای مصارف مختلف یکی از مهمترین مشکلات در مناطق خشک و نیمه خشک است که وسعتی حدود یک سوم جهان را دارند. در مناطقی که آب شیرین کمیاب است،‏ نیاز فزاینده‌ای برای استفاده از آب با کیفیت پایین وجود دارد. در این راستا تلاشهای زیادی توسط محققان برای کاهش شوری و افزایش کیفیت آب‌های نا‌متعارف همچون آب‌های شور و لب‌شور صورت گرفته است. هدف از این تحقیق استفاده از برخی جاذب‌های آلی ارزان مثل پوسته گندم و خاک اره برای کاهش میزان یون‌های کلسیم،‏ منیزیم،‏ سدیم و کلر موجود در آب آبیاری می‌باشد. در این پژوهش از سه تیمار فیلتر شنی (شاهد)،‏ فیلتر مخلوط شن و خاک اره و فیلتر مخلوط شن و پوسته گندم استفاده شد. نتایج این تحقیق نشان داد که فیلتر شنی به تنهایی تاثیر قابل توجهی در جذب یون‌های آب شور مثل (Cl،‏ Na, Ca و Mg ) ندارد،‏ ولی کاربرد پوسته گندم و خاک اره در فیلتر شنی املاح آب را کاهش می دهد. مثلأ فیلتر حاوی پوسته گندم باعث کاهش 30 درصدی کلر،‏ 14 درصدی کلسیم و 22 درصدی منیزیم و 5.5 درصدی سدیم گردید،‏ ولی درصد پتاسیم را افزایش داد. فیلتر حاوی خاک اره نیز باعث کاهش  13.44 درصدی کلر،‏ 23.7 درصدی کلسیم و 11.7 درصدی منیزیم گردید،‏ ولی سدیم و پتاسیم را افزایش داد.

چکیده تنش‌های شوری و خشکی از مهمترین مسائل در مناطق خشک و نیمه خشک می‌باشد. به منظور بررسی اثرحفظ رطوبت خاک و نیز کنترل سطح ایستابی شور بر بیلان آب و نمک ناحیه ریشه،‏ گیرایی و رشد نهال‌ خرما،‏ آزمایش لایسیمتری در قالب طرح کرت‌های دو بار خرد شده با سه سطح شوری آب زیرزمینی (S1≤4 ،‏ S2=8 و S3=12 دسی‌زیمنس‌برمتر)،‏ دو عمق سطح ایستابی (D1=60 و D2=90 سانتی‌متر) و دو سطح کاربرد مالچ (M1 =بدون مالچ و M2=برگ خرد شده خرما حدود 5.5 کیلوگرم در متر مربع) در سه تکرار انجام پذیرفت. میزان آب آبیاری بر اساس روش تشت تبخیر تخمین زده شد. نتایج نشان داد که عمق کمتر آب زیرزمینی،‏ میزان تجمعی ETc را 4.43 تا 9.23 درصد و 9.28 تا 12.3 درصد به ترتیب در تیمارهای بدون مالچ و با مالچ افزایش داد. مالچ دهی به آبشویی نمک‌ها کمک کرد،‏ به‌طوری‌که شوری خاک لایسیمترهای دارای پوشش کاهش یافت. درصد گیرایی نهال‌های خرما 100 درصد بود. کاربرد مالچ باعث بهبود رشد نهال‌ها شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که مالچ‌دهی در سطح یک درصد بر میزان تبخیر و تعرق تجمعی،‏ تغییرات شوری ناحیه ریشه،‏ محیط تنه،‏ تعداد برگ و برگچه و طول برگ نهال‌های جوان خرما مؤثر است. شوری و عمق آب زیرزمینی تأثیر معنی‌داری بر هیچ کدام از شاخص‌ها نداشت. بنابراین،‏ رشد مناسب نهال‌های خرما در شرایط منطقه با مدیریت مناسب امکان‌پذیر است

چکیده کیفیت آب‌های سطحی در طی زمان،‏ تحت تأثیر تغییرات کاربری اراضی قرار می‌گیرد. رودخانه طالقان یکی از سرشاخه‌های سفیدرود است که به دلیل استفاده از آب رودخانه مذکور در کاربری‌هایی چون شهری و کشاورزی کیفیت آب آن حائز اهمیت می‌باشد. از آنجا که کاربری‌ اراضی و تغییرات آن،‏ در طول زمان تأثیر به سزایی بر کیفیت آب رودخانه دارد،‏ در تحقیق حاضر در دوره زمانی 1349 تا 1381 تغییرات کاربری اراضی در حوضه آبخیز طالقان بررسی شد که نشان از کاهش اراضی زراعی آبی و دیم به ترتیب به میزان 60.86 و 73.23 درصد،‏ و افزایش مراتع به میزان 20.62 درصد داشت. سپس در دوره زمانی مطالعاتی روند تغییر فاکتورهای مختلف کیفی آب بررسی شد. نتایج نشان داد که روند کلی تغییرات مجموع نمک‌های محلول در آب،‏ هدایت الکتریکی،‏ نسبت سدیم قابل جذب و میزان آنیون‌ها و کاتیون‌ها در دوره زمانی مورد مطالعه کاهشی بوده است. همچنین بررسی روند دبی متوسط سالانه طی دوره مطالعاتی،‏ نشان دهنده عدم وقوع تغییری قابل توجه بود،‏ که این مسأله نشان از عدم تأثیر محسوس دبی در روند بهبود کیفیت آب دارد. پس می‌توان بهبود کیفیت آب در رودخانه طالقان را در طی دوره زمانی مطالعاتی،‏ به تغییرات کاربری اراضی حوضه آبخیز طالقان نسبت داد.

چکیده در این مقاله،‏ برای تهیه نقشه پهنه‌بندی پتانسیل آسیب‌پذیری آبخوان دشت بروجن- فرادنبه،‏ روش دراستیک (DRASTIC)‎،‏ یکی از کاربردی‌ترین روش‌های همپوشانی،‏ به کار گرفته شده است. نقشه پایه پهنه‌بندی آسیب‌پذیری آبخوان دشت،‏ حاصل از تلفیق نقشه‌های رستری هفت‌گانه پارامترهای مدل دراستیک (عمق آب زیرزمینی،‏ تغذیه،‏ محیط آبخوان،‏ نوع خاک،‏ توپوگرافی،‏ اثر منطقه غیراشباع و هدایت هیدرولیکی) در محیط GIS،‏ نشان می‌دهد که شاخص دراستیک بین 98 تا 181 متغیر بوده و به ترتیب در حدود 53،‏ 15،‏ 7 و 25 درصد از سطح منطقه دارای آسیب‌پذیری ذاتی کم،‏ متوسط،‏ زیاد و خیلی ‌زیاد می‌باشد. در ادامه تحقیق رتبه‌بندی و وزن‌بندی پارامتر‌ها بر اساس غلظت نیترات در آب‌های زیرزمینی دشت،‏ اصلاح شد. نتایج نشان می‌دهد که مدل اصلاح شده دراستیک بهتر از روش استاندارد می‌تواند استفاده می‌شود. ضریب همبستگی پیرسون بین غلظت نیترات آب‌های زیرزمینی و شاخص آسیب‌پذیری بعد از اصلاح از 47 درصد به 80 درصد افزایش پیدا کرد. نقشه نهایی پهنه‌بندی آسیب‌پذیری نشان می‌دهد که حدود 32،‏ 38،‏ 12 و 18 درصد مساحت آبخوان دارای پتانسیل آسیب‌پذیری کم،‏ متوسط،‏ زیاد و خیلی زیاد است.

چکیده انعقاد،‏ لخته‌سازی و ته‌نشین‌سازی،‏ از مهم‌ترین فرآیندها در تصفیه‌خانه‌های آب هستند. حدود یک سوم از هزینه سرمایه‌گذاری برای یک تصفیه‌خانه آب،‏ به عملیات ته‌نشینی اختصاص می‌یابد. فرآیند تصفیه آب،‏ بدون استفاده از مواد منعقدکننده غیرممکن به نظر می‌رسد. هدف از این پژوهش،‏ بررسی کارایی پلی‌الکترولیت طبیعی کیتوزان به عنوان ماده منعقدکننده در حذف کدورت از آب است. کیتوزان،‏ زیست پلیمری کاتیونی با وزن مولکولی بالا است که از پوسته سخت‌پوستان دریایی نظیر میگو و خرچنگ،‏ تهیه می‌شود. این پژوهش،‏ در مقیاس آزمایشگاهی،‏ بر روی نمونه‌های آب،‏ حاوی کدورت ساختگی با استفاده از کائولین،‏ در کدورت‌های بالا،‏ متوسط و پایین انجام شد. غلظت بهینه کیتوزان،‏ در حذف کدورت‌های1000،‏ 500 ،‏100, 50 و NTU 10 به ترتیب 10 ،‏ 6.5 ،‏ 2 ،‏ 1.5 و 1 میلی‌گرم بر لیتر،‏ راندمان حذف کدورت،‏ به ترتیب 99.77،‏ 99.25،‏ 94.84، 90.96 و57.50 درصد و مقادیر بهینه pH نیز به ترتیب 8 ،‏ 8 ،‏ 7.5 ،‏ 7.5 و 8 است. کیتوزان،‏ تأثیر اندکی بر pH آب دارد و کارایی آن در حذف کدورت‌های بالا،‏ نسبت به کدورت‌های پایین بیشتر است.

چکیده نقشه‌های فصلی آلودگی آب زیرزمینی می‌تواند در مدیریت آبخوان‏ها مفید باشد. هدف از این پژوهش،‏ بررسی نوسانات فصلی غلظت،‏ الگوی توزیع مکانی و پهنه‌بندی نیترات و فسفات در آبخوان شهرکرد است. برای این منظور از 100 حلقه چاه کشاورزی طی سه فصل (بهار،‏ تابستان و پاییز) نمونه‌برداری و غلظت نیترات و فسفات اندازه‌گیری شد. پهنه‌بندی نیترات و فسفات با استفاده از روش کریجینگ صورت گرفت. میانگین غلظت نیترات و فسفات در طی سه فصل تغییر کرد. برازش مدل کروی در بهار و مدل گوسی در تابستان و پاییز نشان داد که الگوی تغییرات مکانی نیترات و فسفات و دامنه تأثیر آن‌ها با فصل تغییر می‌کند. مساحت آلوده به نیترات در آب زیرزمینی شهرکرد در بهار به حداکثر رسید و از ابتدای تابستان به حداقل کاهش پیدا کرد و در پاییز حدود دو سوم آبخوان به (ویژه بخش‌های شمالی) دارای غلظت نیترات کمتری بین 0 تا 20 میلی‌گرم بر لیتر بود. در پاییز آب زیرزمینی شهرکرد حداکثر مساحت آلوده به فسفات را داشت و به تدریج در بهار از آلودگی آن کاسته و در تابستان به حداقل رسید. بنابراین،‏ غلظت،‏ الگوی توزیع مکانی و پهنه‏بندی نیترات و فسفات آب زیرزمینی شهرکرد دارای نوسان فصلی است.

چکیده یکی از مزیت‌های بالقوه آبیاری قطره‌ای امکان به کارگیری کود و سم همراه با آب آبیاری می‌باشد. در این پژوهش اثر کودآبیاری بر گرفتگی قطره‌چکان‌ها و عملکرد سیستم آبیاری قطره‌ای مورد بررسی قرار گرفته است. این پژوهش در قالب طرح بلوک‌های تصادفی که فاکتورها عبارت بودند از: سه تیمار کود (فسفات آمونیوم) شامل تیمار F0 (شاهد)،‏ دو تیمار F1 و F2 بترتیب با غلظت‌های 0.05 گرم بر لیتر و 0.08 گرم بر لیتر و سه تیمار قطره‌چکان (طولانی مسیر داخل خطی و دو نوع طولانی مسیر روی خطی) انجام شد. قطره‌چکان‌ها با کدهای A،‏ B و C نام گذاری گردیدند. جهت بررسی میزان گرفتگی قطره‌چکان‌ها درصد کاهش دبی،‏ راندمان یکنواختی پخش،‏ ضریب یکنواختی کریستیانسن و ضریب تغییرات دبی محاسبه گردید. نتایج نشان داد با افزایش غلظت کود آبیاری میزان گرفتگی قطره چکان‌ها افزایش می‌یابد. افزایش غلظت کودآبیاری اثر معنا‌داری روی ضریب تغییرات دبی داشت.

چکیده این بررسی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با در نظر گرفتن ماده پلیمر سوپرجاذب A200 در سطوح 0، 20، 40، 60، 80 و 100 گرم به ازای هر کیلوگرم خاک به عنوان فاکتور اول و سطوح شوری آب (dS/m 0،‏ 3،‏ 6،‏ 9،‏ 12 و 15) به عنوان فاکتور دوم و جمعاً با 108 گلدان حاوی 2 کیلوگرم خاک انجام شد. تجزیه واریانس داده‌ها نشان داد که اثر سوپر جاذب،‏ شوری آب آبیاری و اثرات متقابل آن-ها بر رطوبت خاک و EC آب زهکشی در سطح یک درصد معنی‌دار شد. با توجه به نتایج این تحقیق،‏ استفاده از پلیمر سوپر جاذب در شرایطی که آب آبیاری شور باشد توصیه نمی‌شود و کاربرد این پلیمر به صورت مخلوط با مواد آلی پیشنهاد می‌شود.