پژوهش آب ایران

پژوهش آب ایران

مطالعه اثر جریان رودخانه بر آبگیری زیرسطحی بدون دیوار آب‌بند انتهایی از بستر رودخانه‌های آبرفتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
چکیده
کمبود آب در مناطق خشک و نیمه‌خشک،‏ ارایه شیوه‌های تأمین آب از منابع در دسترس که تاکنون کم‌تر بدان توجه شده است را مهم‌تر کرده است. بهره‌برداری از جریان‌های زیر‌سطحی رودخانه‌ها با استفاده از سدهای زیرزمینی و آبگیر زیرسطحی از جمله مواردی است که در سال‌های اخیر مورد توجه قرار گرفته است. نمونه‌هایی از آن در عمل مورد استفاده قرار گرفته است،‏ ولی عملکرد این نوع آبگیر در آبدهی‌های مختلف رودخانه و محیط‌های متخلخل متفاوت ارزیابی نشده است. از این‌رو برای بررسی این عوامل بر میزان جریان انحرافی از بستر رودخانه،‏ یک مدل آزمایشگاهی ساخته شده و آزمایش‌های لازم انجام شد. نتایج نشان می‌دهد با افزایش دبی ورودی میزان جریان انحرافی از محیط متخلخل در ابتدا افزایش و به تدریج به یک مقدار ثابتی می‌رسد. اندازه ذرات محیط متخلخل بر میزان جریان انحرافی تأثیر زیادی داشته به طوری که با افزایش اندازه ذرات،‏ جریان انحرافی روند افزایشی نشان می‌دهد. نتایج نشان می‌دهد بدون حضور دیوار آب‌بند راندمان آبگیری 40 درصد کاهش می‌یابد. هم‌چنین با استفاده از نتایج آنالیز ابعادی و آزمایشگاهی رابطه‌ای برای تعیین میزان جریان انحرافی ارایه شد.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 24 اسفند 1390
  • تاریخ بازنگری 27 دی 1391
  • تاریخ پذیرش 27 اسفند 1391
  • تاریخ انتشار 01 تیر 1393