پژوهش آب ایران

پژوهش آب ایران

آشکارسازی تغییرات ناشی از سیل با تأکید بر سطح اتوماسیون بالای تفسیر تصاویر و مبتنی بر تولید خودکار داده آموزشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد فتوگرامتری، دانشکدۀ نقشه‌برداری، دانشگاه خواجه‌نصیرالدین طوسی
2 استاد دانشکدۀ مهندسی نقشه‌برداری، عضو قطب علمی فنّاوری اطلاعات مکانی، دانشگاه صنعتی خواجه‌نصیرالدین طوسی
3 استادیار دانشکدۀ عمران، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل
چکیده
سیل یکی از اصلی‌ترین بلایای طبیعی در دنیاست که به علت‌های مختلفی مانند تجاوز انسان‌ها به حریم رودخانه‌ها و تخریب پوشش گیاهی رخ می‌دهد. هدف این پژوهش، ارائة روشی خودکار برای تهیة داده‌های آموزشی برای کلاسه‌بندی نظارت‌شدة تصاویر و استفاده از قابلیت‌های شاخص‌های ترکیبی برای شناسایی پهنه‌های سیل‌زده است. به این منظور، چندین رویکرد بر سیل استان گلستان در سال 1398 با داده‌های لندست-8 پیاده‌سازی و نتایج هر یک بررسی شد. بدین‌‌سبب، الگوریتم خوشه‌بندی Kmeans، حدآستانه‌گذاری‌های Otsu، Multi و Adaptive برای تهیة داده‌های آموزشی خودکار به کار رفت که هر یک مبتنی بر شاخص‌های مختلف آب اجرا شد؛ پس ‌از آن، به اجرای طبقه‌بندی‌های ANN، SVM، ML، MD و BE، برای پایش تغییرات سیل اقدام شد. نتایج در مقایسه با روش طبقه‌بندی مبتنی بر کاربر، نشان یداد که رویکرد مورد مطالعه علاوه بر تأمین سطح اتوماسیون بالا در پایش تغییرات، کارایی و دقت زیادی نیز داشت. در رویکرد توسعه‌ای دیگر، به ترکیب شاخص‌های مختلف آب و شاخص رطوبت با هدف بهبود روند تولید داده‌های آموزشی خودکار اقدام شد که در میان 85 آزمایش انجام‌شده، رویکردهای ترکیبی، بیشترین دقت‌ را داشت. به‌علت ماهیت شاخص‌های مختلف آب، انتخاب و ترکیب مناسب آنها علاوه بر کاهش نویزهای موجود در تصویر شاخص آب، در افزایش قابلیت شناسایی پهنه‌های آبی ناخالص نیز مؤثر واقع‌ بود. درنهایت، تحلیل قیاسی جامعی از روش‌های خودکار و شاخص‌های ترکیبی انجام شده که در مدیریت بحران سیل کارآمد بوده و به سهولت و تسریع روند آن کمک می‌کند.
کلیدواژه‌ها

دوره 15، شماره 2 - شماره پیاپی 41
تابستان 1400
صفحه 129-142

  • تاریخ دریافت 05 بهمن 1399
  • تاریخ بازنگری 05 اردیبهشت 1400
  • تاریخ پذیرش 29 اردیبهشت 1400
  • تاریخ انتشار 01 تیر 1400