بهینه سازی مصرف آب و تعیین توابع تولید آب- شوری- عملکرد در گیاه نعناع فلفلی در حضور سلنیوم

شمس آبادی, وحید; بانژاد, حسین; انصاری, حسین; نعمتی, سید حسین

doi:10.22034/iwrj.2022.13964.2428

بهینه سازی مصرف آب و تعیین توابع تولید آب- شوری- عملکرد در گیاه نعناع فلفلی در حضور سلنیوم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

وحید شمس آبادی ¹

حسین بانژاد

حسین انصاری ²

سید حسین نعمتی ³

¹ گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد. ءمشهد ، ایران

² گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

³ گروه علوم باغبانی و مهندسی فضای سبز، دانشکده کشاورزی - دانشگاه فردوسی مشهد-مشهد- اسران

https://doi.org/10.22034/iwrj.2022.13964.2428

چکیده

با توجه به افت کمی و کیفی منابع آب، طبعاً بهینه‎سازی مصرف آب در بخش کشاورزی ضروری است. یکی از روش‎های بهینه‎سازی مصرف آب در کشاورزی به خصوص در مناطق خشک، استفاده از توابع تولید آب - شوری - عملکرد می‎باشد. همچنین عنصر سلنیوم به عنوان یک پایین آورنده استرس عمل ‎می‎نماید، لذا این مطالعه به منظور پیش‎بینی عملکرد گیاه نعناع فلفلی و تعیین توابع تولید بهینه در شرایط تنش شوری و خشکی در حضور سلنیوم، در منطقه تربت جام اجرا شد. آزمایش به صورت اسپلیت در زمان در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار شامل دو سطح چین (چین اول، چین دوم)، 3 سطح آبیاری (100، 75 و 50 درصد نیاز آبی)، 3 سطح شوری (0، 50 و 100 میلی مولار کلرید سدیم) و دو سطح سلنیوم (0 و 5 میلی‎گرم بر لیتر سلنات سدیم) اجرا گردید. داده‌های عملکرد (عملکرد دو چین جهت برآورد بهتر، با هم تجمیع شد) یکبار در حضور سلنیم به میزان 5 میلی‎گرم بر لیتر سلنات سدیم و یکبار در شرایط عدم حضور سلنیوم، بر فرم‌های مختلف توابع تولید (خطی ساده، خطی لگاریتمی، درجه دوم و نمایی) برازش داده شد و پس از آنالیز حساسیت، تابع بهینه تولید نعناع فلفلی تعیین گردید. نتایج نشان داد که ضریب تعیین (R2) برای عملکرد در حضور سلنیوم توسط توابع درجه دوم، متعالی، خطی ساده و کاب داگلاس به ترتیب 0.986، 0.969، 0.946 و 0.899 و در شرایط عدم حضور سلنیوم توسط توابع فوق به ترتیب 0.998، 0.968، 0.959 و 0.859 بود. بر اساس نتایج این تحقیق، تابع تولید درجه دوم به عنوان تابع تولید بهینه برای عملکرد گیاه نعناع فلفلی هم در حضور سلنیوم و هم عدم حضور سلنیوم، در منطقه تربت جام، قابل توصیه می‎باشد. همچنین نتایج اثر ساده سلنیوم بر بهره‏‎وری آب نشان داد که بهره‎وری آب در حضور سلنیوم 17.81 درصد بیشتر از مقدار آن در عدم حضور سلنیوم می‎باشد.

کلیدواژه‌ها

توابع تولید

سلنیوم

تنش شوری

تنش خشکی

بهره&lrm

وری آب

موضوعات