تأثیر کاربرد زغال‌زیستی پوسته برنج و سطوح مختلف کاربرد آب بر پتانسیل ماتریک خاک، ویژگی‌های بیوشیمیایی و کارآیی مصرف آب گیاه گوجه‌فرنگی در خاک آلوده شده به کادمیوم

جمیلی, تارا; عالی نژادیان بیدآبادی, افسانه; ملکی, عباس; فیضیان, محمد; اکبرپور, امید علی

doi:10.22034/iwrj.2022.14007.2439

تأثیر کاربرد زغال‌زیستی پوسته برنج و سطوح مختلف کاربرد آب بر پتانسیل ماتریک خاک، ویژگی‌های بیوشیمیایی و کارآیی مصرف آب گیاه گوجه‌فرنگی در خاک آلوده شده به کادمیوم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

تارا جمیلی ¹

افسانه عالی نژادیان بیدآبادی ²

عباس ملکی ³

محمد فیضیان ⁴

امید علی اکبرپور ⁵

¹ گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.

² گروه علوم و مهندسی خاک دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.

³ گروه مهندسی کشاورزی علوم آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

⁴ گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

⁵ گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

https://doi.org/10.22034/iwrj.2022.14007.2439

چکیده

زغال‌زیستی به‌عنوان ماده آلی اصلاح‌کننده‌ی خاک، می‌تواند در کاهش آثار جانبی کمبود آب و تغییر فعالیت آنزیم‌های گیاه رشد کرده در محیط آلوده به فلزات سنگین به‌ویژه کادمیوم مؤثر باشد. هدف این تحقیق تاثیر زغال‌زیستی سبوس برنج و کم آبیاری بر پتانسیل ماتریک و برخی ویژگی‌های بیوشیمیایی گیاه گوجه‌فرنگی در خاک آلوده به کادمیوم بود. در این راستا آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با دو فاکتور سطوح آبیاری (L) بر پایه‌ی تخلیه رطوبتی خاک در هفت سطح شامل سطح 50 تا سطح 110 درصد (L50 تا L110) و زغال‌زیستی (B) در سه سطح شاهد (B0)، 3 (B3) و 6 (B6) تن بر هکتار با چهار تکرار به‌صورت گلدانی با انجام شد. بررسی پتانسیل ماتریک خاک تحت تأثیر تیمارهای زغال‌زیستی نشان داد که پتانسیل ماتریک با افزایش مصرف زغال‌زیستی در تیمار B6 در رطوبت‌های ظرفیت مزرعه‌ای و نقطه پژمردگی دائم افزایش نشان داد. مقدار کادمیوم قابل جذب خاک با کاربرد زغال‌زیستی و در سطوح رطوبتی بالا کاهش یافت. نتایج نشان داد که ویژگی‌های مواد جامد محلول و ویتامین ث میوه گوجه فرنگی با کاهش سطوح آبیاری و افزایش کاربرد زغال‌زیستی بصورت معنی‌داری افزایش یافتند. در مقابل، فعالیت آنزیم کاتالاز با افزایش سطوح آبیاری و کاربرد زغال‌زیستی به‌صورت معنی‌داری کاهش یافتند. بیشترین مقادیر کلروفیل کل و کاروتنوئید برگ در L110B6 مشاهده شدند که نسبت به L110B0 به ترتیب 4/29 و 8/93 درصد بیشتر بودند. بهترین کارآیی مصرف آب با 23/65 و 14/63 کیلوگرم بر مترمکعب، به ترتیب در تیمارهای L90B6 و L100B6 مشاهده گردید که با یکدیگر اختلاف معنی‌داری نداشتند. بنابراین کاربرد زغال‌زیستی می‌تواند راه‌حل خوبی جهت بهبود نگه‌داشت آب در خاک، ویژگی‌های بیوشیمیایی گیاه و کارآیی مصرف آب در شرایط کم‌آبی در مناطق خشک و نیمه‌خشک و خاک آلوده شده به کادمیوم باشد.

کلیدواژه‌ها

بیوچار

پتانسیل ماتریک

کارتنوئید

کاتالاز

کلروفیل

موضوعات