پژوهش آب ایران

پژوهش آب ایران

ارزیابی کیفی چشمه‌های حوزه غرب رشت از منظر ژئوشیمیایی و میکروبی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه زمین شناسی، دانشگاه آزاد لاهیجان
2 گزوه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان
3 دانشیار، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه پیام نور، ایران
چکیده
کیفیت آب زیرزمینی یکی از جنبه‌های مهم هیدروژئوشیمیایی است. با بررسی کیفی آن‌ها می‌توان از آلودگی‌ این منابع جلوگیری کرد. هدف از این مطالعه ارزیابی کیفی چشمه‌های بخش غربی رشت است. جهت ارزیابی پارامترهای فیزیکوشیمیایی (PH، TDS، TH،BOD ، EC، کاتیون‌ها و آنیون‌های اصلی و برخی از عناصر سنگین از قبیل As، Pb، Fe، Hg، Al، Cu) و تعیین آلودگی میکروبی از چندین چشمه در غرب رشت نمونه‌برداری بعمل آمد. داده‌های موجود با استفاده از نرم‌افزارهای اکسل و Aq-Qa مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. موقعیت داده‌های هیدروژئوشیمیایی چشمه‌های غرب رشت بر روی نمودار پایپر حکایت از ایجاد سه تیپ هیدروژئوشیمیایی مختلف شامل (Ca-Cl) ، (Ca- HCO3 ) و تیپ(Ca- SO4) دارد. با توجه به تیپ غالب آب‌های منطقه (بی‌کربنات کلیسم) و اینکه عنصر غالب در تمام چشمه‌ها کلسیم می‌باشد، لذا این آب‌ها دارای سختی دائم هستند و غلظت کاتیون‌های قلیایی خاکی(Ca2+) و آنیون‌های اسید ضعیف (HCO3) در آن‌ها بیشتر از آنیون‌های اسید قوی (SO4-) است. براساس طبقه‌بندی شولر وضعیت آب همه چشمه‌‌ها از لحاظ آشامیدن برای تمامی موارد بجز کلسیم در ردیف خوب تا قابل قبول قرار می‌گیرد. براساس نمودار گیبس، نمونه آب چشمه‌های مورد مطالعه عمدتا در ناحیه‌ای که فرآیند سنگی غالب است، قرار می‌گیرند که این امر نشان دهنده تاثیر متقابل بین شیمی سنگ و شیمی آب‌های حاصل از بارش است که به زیرزمین نفوذ کرده‌اند. طبق بررسی ها، تمام چشمه‌ها دارای MI‌ کمتر از یک (بین 02/0 تا 12/0) و قابل آشامیدن هستند و بر اساس شاخص آلودگی فلزات سنگین، هیچ کدام از چشمه‌های مورد مطالعه آلوده به فلزات سنگین نیستند( HPI بین 026/0 تا 99/7). همه چشمه‌ها دارای باکتری‌های منشاء گرفته از فاضلاب بوده‌اند (توتال کلیفرم بین 28 تا 240 و فکال کلی فورم بین 0 تا 75 عدد در 100 میلی لیتر آب) و در رده آب‌های غیر‌رضایت بخش قرار می‌گیرند ولی براساس استانداردهای ایران تمامی چشمه ها در محدوده مجاز قرار می‌گیرند..
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • تاریخ دریافت 16 آبان 1400
  • تاریخ بازنگری 28 دی 1400
  • تاریخ پذیرش 05 بهمن 1400
  • تاریخ انتشار 01 اردیبهشت 1401