بررسی تاثیر کیفیت‌های مختلف پساب بر برخی صفات بیوشیمیایی و مورفولوژی گیاه گوجه‌فرنگی در شرایط کم آبیاری

بوش, محمدعلی; بانژاد, حسین; گلدانی, مرتضی; متانت, معصومه

doi:10.22034/iwrj.2021.11172

بررسی تاثیر کیفیت‌های مختلف پساب بر برخی صفات بیوشیمیایی و مورفولوژی گیاه گوجه‌فرنگی در شرایط کم آبیاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

محمدعلی بوش ¹

حسین بانژاد ²

مرتضی گلدانی ³

معصومه متانت ¹

¹ دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

² دانشیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

³ دانشیار گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

https://doi.org/10.22034/iwrj.2021.11172

چکیده

به دلیل محدود بودن منابع آب، استفاده از آب‌های نامتعارف در بخش کشاورزی امری اجتناب ناپذیر است که یک توجه جدی را به استفاده صحیح از آب‌های نامتعارف مانند آب‌شور، فاضلاب شهری و صنعتی می‌طلبد. در این راستا، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کامل تصادفی با 15 تیمار و چهار تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد طی شش ماه بر روی گیاه گوجه‌فرنگی انجام شد. هدف از انجام این پژوهش مقایسه تاثیر پنج نوع کیفیت آب آبیاری (آب شهری (W)، فاضلاب خام (WS)، فاضلاب تصفیه شده (TWS)، مخلوط 50% آب شهری و 50% فاضلاب خام (W+WS)، مخلوط 50% آب شهری و 50% فاضلاب تصفیه شده (W+TWS)) به عنوان عامل اصلی و سه سطح آبیاری (40%، 70% و 100% نیاز آبی گیاه) به عنوان عامل فرعی بر برخی صفات بیوشیمیایی و مورفولوژی گیاه بوده است. نتایج حاصل از این آزمایش نشان داد که اثر کم‌آبیاری بر برخی صفات مورفولوژیکی و بیوشیمیایی گیاه تفاوت معنی‌دار داشته است به طوری که افزایش آبیاری باعث افزایش تعداد برگ، سطح برگ، کلروفیل a، کلروفیل b، کاروتنوئید و پرولین گردیده است. همچنین نتایج نشان داد که اثر کیفیت آب آبیاری بر برخی صفات مورفولوژیکی و بیوشیمیایی دارای اختلاف معنی‌دار است اما بر میزان پرولین برگ تاثیری نداشته است.

کلیدواژه‌ها

کلروفیل a

کلروفیل b

کارتنوئید

تعداد برگ

پرولین

موضوعات

استفاده از پساب برای آبیاری

انصاری ح. شریفان ح. و داوری ک. 1389. اصول عملیات آبیاری عمومی. انتشارات جهاد دانشگاه مشهد. 482 ص.
اوغازیان ع. اکبری‌زاد ا. کلانه ح. و رحمانی‌ثانی ا. 1394. مقایسة امکان رشد گیاه ذرت شیرین آبیاری‌شده با پساب بیمارستانی تصفیه‌شده توسط گیاهان و تیورونی. فصلنامة کمیتة تحقیقات دانشجویی دانشگاه پزشکی سبزوار. 3(20): 11-18.
رزمی ن. ایران‌نژاد ج. خانزاده ح. و مقدم ب.1392. اثر رژیم‌های مختلف آبیاری بر صفات فیزیولوژیک و مورفولوژیک سه رقم سویا. نشریة علمی-پژوهشی اکوفیزیولوژی گیاهان زراعی. 7 (1): 57-70.
زراع ر. سهرانی ت. و متشرع‌زاده ب. 1396. تأثیر آبیاری با فاضلاب تصفیه‌شده بر ویژگی‌های فیزیولوژیکی و تغذیه‌ای لوبیا‌چیتی. مدیریت آب و آبیاری. 7(1): 43-57.
شاهرخ‌نیا م. شاه‌امیریان م. و غیاثی ع. 1395. بررسی اثر مقادیر مختلف آب آبیاری بر عملکرد و کیفیت ارقام گوجه‌فرنگی تحت کاشت نشانی. نشریة آبیاری و زهکشی ایران. 2(10): 177-186.
فیروزآبادی ع. ق. رائینی م. شاه‌نظری ع. و زارع ابیانه ح. 1392. تغییرات شاخص کلروفیل، شاخص سطح برگ و پارامتر‌های ریشة گیاه آفتاب‌گردان در کم‌آبیاری-آبیاری تنظیم‌شده و کم‌آبیاری ناقص ریشه. فناوری تولیدات گیاهی، 6 (1): 69-79.
کرمانی، م. اسدی ر. و سانیج ح. 1394. اثر مقادیر مختلف پساب شهری بر عملکرد پنبه با آبیاری قطره‌ای. نشریة پژوهش آب در کشاورزی. 29 (1): 64-74.
گلچین ل. سلیماسی س. و کلوانق ج. 1393. اثر آبیاری با پساب کارخانة خمیرمایه بر برخی ویژگی‌های مورفولوژیکی و عملکرد باقلا. نشریة علمی-پژوهشی فیزیولوژی گیاهان زراعی. 1(29): 29-40.
Ahmadi A. and Siosemardeh A. 2005. Investigation on the physiological basis of grain yield and drought resistance in Wheat: leaf photosynthetic rate, stonatal ciduvtance and noun stonatal. Limitation. Iran. Ja GRON. Breeding. 7(5): 807-811.
Ai Nio S. Mantilen Ludong D. P. and Wade L. J. 2018. Comparison of leaf osmotic adjustment expression in wheat (Triticum aestivum L.) under water deficit between the whole plant and tissue levels, Agriculture and Natural Resources. 52(1): 33-38.
Alizadeh A. Bazari M. Velayti S. Hasheminia M. and Yaghmaie A. 2001. Irrigation of corn with wastewater. In:Ragab R, Pearce G, Chamgkim J,Nairizi S and Hamdy A (Eds), pp147-154.ICID Intermational Workshop on wastewater Rruse and Management.Seoul, South Korea. 147-154
Al-Yasi H. Attia H. Alamer Kh. Hassan F. Esmat F. Elshazly S. Kadambot K. H. M Siddique. and Hessini K. 2020. Impact of drought on growth, photosynthesis, osmotic adjustment, and cell wall elasticity in Damask rose. Plant Physiology and Biochemistry 150(1): 133-139.
Arnon D. I. 1967. Copper enzymes in isolated chloroplasts.Polyphenoloxidase in Beta vulgaris. PlantPgysiol. 24(1): 1-15.
Bates L. S. Waldern R. P. and Teare I. D. 1973. Rapid determination of free proline for water stress studies.Plant Soil. 39(1): 205-207.
Bressan D. F. Capelin D. Gomes E. R. Barros É. A. D. Bettini M. d. O. and Broetto F. 2020. Impacts on growth, water relations and nutritional composition of basil plants submitted to irrigation with saline and wastewater, SN Applied Sciences. 2(4): 1-11.
Condon A. Richards A. Rebetzke J. and Farqouhar D. 2002. Improving instrinsic water use efficiency and crop yield. Crop Sci. 42(1):122-133.
Dalvi U. S. Naik R. M. and Lokhande P. K. 2017. Antioxidant defense system in chickpea against drought stress at pre- and post- flowering stages, Ind J Plant Physiol. 23(1): 16-23.
Elfanssi S. Ouazzani N. Ad Mandi L. 2018. Soil properties and agro-physiological responses of alfalfa (Medicago sativa L.) irrigated by treated domestic wastewater, Agricultural Water Management. 202(1): 231-240.
Loggini B. Scartazza A. Brugnoli E. and Navari-Izzo F. 1999. Antioxidative defense system, pigment composition, and photosynthetic efficiency in two wheat cultivars subjected to drought. Plant Physiology. 119(3): 1091-1100.