پژوهش آب ایران

پژوهش آب ایران

تعیین بهترین روش تجربی برآورد تبخیر از سطح آزاد در اراضی شالیزاری آمل بر پایه آنالیز حساسیت و مقایسه آن با نتایج شبکه عصبی مصنوعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
.
چکیده
در این تحقیق برای تعیین تبخیر از سطح آزاد آب از روش­های مه­یر، مارسیانو، شاهتین، هنفر، ایوانف، تیچومیروف، سازمان عمران اراضی آمریکا و شبکه عصبی مصنوعی استفاده شده و با مقادیر تبخیر از تشت مقایسه شد. در این راستا حساسیت مدل­های فوق به تغییرات در پارامترهای ورودی با ایجاد تغییرات 10±، 20± و 30± درصد در مقادیر سرعت باد، دما و رطوبت نسبی ارزیابی شد. با استفاده از معیارهای آماری RMSE, MBE, R2 و مقایسه نسبت به خط 1:1 مشخص شد که محاسبه تبخیر از سطح آزاد توسط روش ایوانف دارای بیشترین همبستگی با مقدار تبخیر از تشت در منطقه آمل است. بعد از روش ایوانف روش­های مه­یر و تیچومیروف نیز به‌ترتیب دقت زیادی را برای تعیین تبخیر از سطح آزاد دارا هستند. باید گفت در مواردی که در برداشت پارامترهای ورودی احتمال بروز خطاهای انسانی و سیستماتیک وجود دارد روش‌های ایوانف، مارسیانو و سازمان عمران اراضی آمریکا به‌دلیل حساسیت کمتر به تغییرات در پارامترهای ورودی نسبت به سایر روش‌ها مناسب­ترند. نتایج این تحقیق بیانگر کارایی بالای مدل پرسپترون چند لایه در برآورد تبخیر از سطح آزاد است. شایان ذکر است که مقادیر ضریب همبستگی، جذر میانگین مربع خطا و میانگین خطای مطلق در بهترین مدل به‌ترتیب برابر 0.95، 0.72 و 0.22 است. لذا با محاسبه نسبتاً دقیق تبخیر از سطح آزاد می­توان راهکار­های اساسی و مدیریتی مؤثر در جهت کاهش اثرات بحران ناشی از خشکسالی و حفاظت از منابع آب اعمال کرد.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 12 بهمن 1388
  • تاریخ بازنگری 14 آذر 1388
  • تاریخ پذیرش 14 دی 1389
  • تاریخ انتشار 01 دی 1389