پژوهش آب ایران

پژوهش آب ایران

بررسی آزمایشگاهی تأثیر شیب جانبی کانال اصلی ذوزنقه‌ای بر پدیده فرسایش در تلاقی کانال‌های باز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
چکیده
تلاقی کانال‌ها و رودخانه‌ها دارای اهمیت زیادی در مطالعات مجاری روباز هستند. تغییر در مقدار و جهت سرعت و مقدار دبی جریان سبب می‌شود پدیده فرسایش بستر و سواحل در محل تلاقی اتفاق بیفتد. هدف اصلی این پژوهش،‏ بررسی تأثیر شیب جانبی کانال اصلی روی حداکثر عمق فرسایش در محل تلاقی رودخانه‌ها است. بدین منظور ابتدا با آنالیز ابعادی،‏ معادلات بی‌بعد درنظرگرفته شد و سپس با ساخت مدل فیزیکی تأثیر پارامترهای شیب جانبی کانال اصلی،‏ نسبت دبی،‏ عدد فرود ذره پایاب (Fg3) و عدد فرود جریان پایاب روی حداکثر عمق فرسایش بستر در یک تلاقی 90 درجه بررسی شد. نتایج پژوهش نشان داد که افزایش شیب جانبی کانال اصلی،‏ نسبت دبی،‏ عدد فرود ذره،‏ عدد فرود جریان و کاهش عمق جریان سبب افزایش حداکثر عمق فرسایش بستر در محل تلاقی می‌شود. بهترین عملکرد کاهش آب‌شستگی مربوط به شیب جانبی 45 درجه و در نسبت دبی 0.2 معادل 46 درصد به دست آمد. معادله پیشنهادی ارائه شده برای پیش‌‌بینی حداکثر عمق نسبی فرسایش در محل تلاقی نشان می‌دهد که عدد فرود و عدد فرود ذره در پایاب،‏ بیشترین تأثیر را در مقدار عمق نسبی فرسایش در مقایسه با سایر پارامترها مانند نسبت دبی،‏ شیب جانبی کانال و عمق نسبی دارد.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 05 تیر 1392
  • تاریخ بازنگری 11 آبان 1392
  • تاریخ پذیرش 11 آذر 1392
  • تاریخ انتشار 01 دی 1394