پژوهش آب ایران

پژوهش آب ایران

تدوین مدل برنامه‌ریزی غیرخطی تخصیص آب و الگوی کشت در شرایط کم‌آبیاری (بررسی موردی: استان‌های تهران و البرز)

نوع مقاله : یادداشت فنی

نویسندگان
چکیده
با توجه به مصرف چشم‌گیر آب بخش کشاورزی در مقایسه با سایر بخش‌های مصرف‌کننده آب در استان‌های تهران و البرز،‏ تخصیص آب و الگوی کشت محصولات غالب به همراه کم‌آبیاری می‌تواند در مدیریت تقاضای آب نقش اساسی ایفاکند. بدین منظور در این پژوهش،‏ بهینه‌سازی با دو زیرمدل انجام شد که سطح اول،‏ تخصیص درون‌فصلی محصولات و سطح دوم،‏ تخصیص تلفیقی آب و الگوی کشت محصولات در شرایط سال کم‌آبی است. برای تدوین زیرمدل اول،‏ با درنظر گرفتن سطوح مختلف کم‌آبیاری،‏ مقادیر سود خالص تعیین شد و بدین ترتیب رابطه بین سود خالص و آب مصرفی به دست آمد. به‌دلیل رابطه غیرخطی آب‌مصرفی و سود خالص و درنتیجه غیرخطی بودن تابع هدف،‏ از روش برنامه‌ریزی غیرخطی (NLP)‎ استفاده شد. با درنظر گرفتن سناریوهای مختلف در میزان آب دردسترس،‏ مقادیر بهینه سطح زیرکشت و آب اختصاص یافته به هر یک از محصولات تعیین شدند. نتایج حاصل از بهینه‌سازی نشان داد که با تغییر در سطح زیرکشت و استفاده از روش کم‌آبیاری،‏ در بهینه‌ترین حالت،‏ می‌توان سود اقتصادی بخش کشاورزی استان تهران و البرز را 36 درصد در مقایسه با شرایط فعلی بهبود بخشید.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 27 خرداد 1392
  • تاریخ بازنگری 10 آذر 1392
  • تاریخ پذیرش 10 دی 1392
  • تاریخ انتشار 01 دی 1394