پژوهش آب ایران

پژوهش آب ایران

تعیین مناسب‌ترین مدل تابش در معادله هارگریوز- سامانی در دشت شهرکرد با استفاده از داده‌های لایسیمتر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
دانشگاه شهرکرد- گروه مهندسی آب
چکیده
تابش خورشیدی از مهم‌ترین عامل‌های تأثیرگذار بر تبخیر- تعرق بوده که برآورد دقیق آن در برآورد نیاز آبی گیاهان مؤثر است. به همین دلیل در این پژوهش اثر چند مدل تابش خورشیدی (RS)‎ بر نتیجه معادله هارگریوز- سامانی در برآورد تبخیر- تعرق مرجع چمن (ETO)‎ در دشت شهرکرد بررسی شد. بدین منظور با درنظر گرفتن میزان تابش محاسبه شده از مدل‌های هارگریوز- سامانی،‏ دورنباس- پروت،‏ آناندل و همکاران،‏ آلن،‏ ارتکین- یالدیز،‏ سامانی،‏ گودین و همکاران و محمود- هابارد،‏ تبخیر- تعرق مرجع از معادله هارگریوز- سامانی محاسبه و نتیجه با تبخیر- تعرق اندازه‌گیری شده با لایسیمتر مقایسه گردید. نتایج نشان دادند تبخیر- تعرق مرجع محاسبه شده براساس تمام مدل‌های تابش به استثنای مدل سامانی،‏ کمتر از تبخیر- تعرق اندازه‌گیری شده است. با مقایسه شاخص‌های آماری و نسبت‌های مقادیر برآورد شده به اندازه‌گیری شده،‏ مشخص شد که دقیق‌ترین مدل تابش از نظر تأثیر بر محاسبه تبخیر- تعرق مرجع با معادله هارگریوز- سامانی در منطقه مورد مطالعه،‏ مدل محمود- هابارد است. تبخیر- تعرق مرجع براساس این مدل با 8% تخمین کمتر،‏ ریشه میانگین مربع خطا (RMSE)‎ و خطای انحراف (MBE)‎ به‌ترتیب برابر Mj/(m2.day)‎ 0.92 و 0.43-،‏ خطای نسبی (RE)‎ برابر %1.73-،‏ شاخص توافق (d)‎ برابر 0.99 و بازده مدل برابر 62 درصد دارای بهترین نتایج نسبت به تبخیر- تعرق اندازه‌گیری شده با لایسیمتر است. همچنین تبخیر- تعرق مرجع محاسبه شده براساس مدل گودین و همکاران دارای ضعیف‌ترین نتایج بود.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 09 مرداد 1392
  • تاریخ بازنگری 09 شهریور 1392
  • تاریخ پذیرش 24 شهریور 1392
  • تاریخ انتشار 01 مهر 1394