پژوهش آب ایران

پژوهش آب ایران

ارزیابی الگوریتم بهینه‌سازی ازدحام ذرات در واسنجی پارامترهای مدل هیدرولوژیکی SWAT

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
چکیده
با عمومیت یافتن مدل‌های پیچیده هیدرولوژیکی،‏ مدت زمان اجرای این مدل‌ها،‏ به طور قابل توجهی در حال افزایش است. مقایسه و ارزیابی کارآیی الگوریتم‌های مختلف بهینه‌سازی،‏ برای واسنجی این مدل‌های هیدرولوژیکی،‏ در حال تبدیل شدن به یک مسئله مهم است. در این پژوهش برای واسنجی پارامترهای هیدرولوژیکی مدل SWAT2009 در حوضه آبخیز سنجابی،‏ از الگوریتم بهینه‌سازی ازدحام ذرات (PSO)‎ استفاده شده است. بدین منظور مدل SWAT با استفاده از لایه خاک،‏ لایه کاربری اراضی،‏ لایه رقومی ارتفاع و اطلاعات هواشناسی حوضه سنجابی اجرا شد و سپس با برقراری ارتباط بین خروجی این مدل و الگوریتم PSO در بسته نرم‌افزاری SWAT-CUP،‏ 22 پارامتر جریان حساسیت‌سنجی شد و 8 پارامتر حسـاس‌تر برای بهینه‌سازی مقادیر آن‌ها انتخاب شدند. مقادیر تابع هدف ناش- ساتکلیف (NS)‎ در دوره واسنجی و اعتبارسنجـی به‌ترتیب برابر با 0.58 و 0.60 به دست آمده است که نشان دهنده شبیه‌سازی مطلوب رواناب با مدل SWAT پس از واسنجی پارامترهای آن با استفاده از الگوریتم PSO است. همچنین مقدار ضریب تعیین R2 و ضریب RMSE به‌ترتیب برای دوره واسنجی برابر با 0.65 و 6.74 و برای دوره اعتبارسنجی برابر با 0.67 و 3.66 به دست آمد که بیان‌گر کارآیی مؤثر الگوریتم PSO برای واسنجی مدل SWAT در شبیه‌سـازی رواناب است.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 21 خرداد 1392
  • تاریخ بازنگری 09 شهریور 1393
  • تاریخ پذیرش 18 مهر 1393
  • تاریخ انتشار 01 مهر 1394