پژوهش آب ایران

پژوهش آب ایران

تحلیل منطقه‌ای منحنی تداوم جریان برای زیرحوضه‌های فاقد آمار (مطالعه موردی: حوضه آبخیز دریاچه نمک)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
چکیده
منحنی تداوم‌ جریان روزانه کاربرد زیادی در پروژه‌های منابع آب مانند طرح‌های برقابی،‏ مدیریت آلودگی رودخانه‌ها،‏ رسوب‌گذاری مخازن و فرسایش دارد. عدم وجود این اطلاعات در حوضه‌های فاقد آمار چالشی اساسی در مسائل هیدرولوژی است. پس،‏ هیدرولوژیست‌ها تلاش کرده‌اند به این چالش با گسترش ابزارهایی مانند تحلیل منطقه‌ای مطالعات پاسخ دهند. در این‌ راستا،‏ این پژوهش به بررسی معادلات رگرسیونی به‌عنوان رویکرد پارامتریک در ترسیم منحنی تداوم جریان زیرحوضه‌های فاقد آمار می‌پردازد. از این‌رو،‏ 18 ایستگاه هیدرومتری مناسب در حوضه آبخیز دریاچه نمک انتخاب شد. سپس مقادیر دبی‌های شاخص منحنی تداوم جریان (10Q،‏ 20Q،‏ و ... 95Q)‎ درنظر گرفته شد. در ادامه،‏ معادلات رگرسیونی بین مقادیر این دبی‌ها با متغیرهای فیزیوگرافی،‏ اقلیمی و کاربری اراضی به روش گام‌ به گام به‌ دست آمد. برای ارزیابی مدل رگرسیونی به‌ دست آمده،‏ آماره‌های رگرسیون بررسی شدند. مقدار معیار نش- ساتکلیف این معادلات نیز محاسبه شد. نتایج حاصل نشان داد که از بین متغیرهای مورد بررسی،‏ طول آبراهه اصلی،‏ مساحت،‏ متوسط بارندگی سالانه و شیب حوضه بیشترین نقش را در تغییرات جریان رودخانه دارند و با توجه به معنی‌داری معادلات در سطح 95%،‏ از معادلات رگرسیونی می‌توان در ترسیم منحنی‌های تداوم جریان زیرحوضه‌های فاقد آمار استفاده کرد.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 04 دی 1391
  • تاریخ بازنگری 09 شهریور 1393
  • تاریخ پذیرش 09 مهر 1393
  • تاریخ انتشار 01 مهر 1394