پژوهش آب ایران

پژوهش آب ایران

بررسی تأثیر هندسه جریان ترجیحی بر توزیع رطوبت در پروفیل خاک در جریان دوبعدی تحت شرایط کم آبیاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه شهرکرد
2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه شهرکرد
چکیده
در شرایط مزرعه، وجود درز و ترک‌ها سبب انتقال سریع‌تر آب و آلاینده‌ها می‌شود؛ بنابراین، باید آثار سطوح مختلف آبیاری (به‌علت کمبود منابع آب) و جریان ترجیحی هم‌زمان بر انتقال جریان آب بررسی شود. سطوح آبیاری در این پژوهش، 120، 100، 80 و 60 درصد، انتخاب و جریان ترجیحی با ایجاد شکاف و پرکردن آن با شن ریزدانه بررسی شد. میزان ضرایب معادلة ون- گنوختن خاک‌ها با استفاده از منحنی مشخص رطوبتی، محاسبه و کالیبره شد. شکل شکاف‌های تیغه‌ای با عرض‌های (B) 0.5، 1 و 1.5 سانتی‌متری و ارتفاع‌های (H) 10، 20 و 30 سانتی‌متری به نرم‌افزار Hydrus-2D معرفی و با حل مستقیم الگوی رطوبت خاک در تیمارها با سطوح آبیاری مختلف شبیه‌سازی شد. نتایج نشان داد وجود شکاف در سطوح آبیاری مختلف، ازجمله کم‌آبیاری، سبب انتقال جریان آب به اعماق خاک می‌شود. اثر عمق شکاف نسبت به عرض شکاف در انتقال جریان، بیشتر است و در شکاف‌های با عمق 20 و 30 سانتی‌متر، میزان توزیع رطوبت در خاک، تفاوت بیشتری نسبت به عمق 10 سانتی‌متر، به‌ویژه در سطوح آبیاری بیشتر نشان داد. وجود شکاف‌هایی با عمق 20 و 30 سانتی‌متر، سبب توزیع یکنواخت‌تر رطوبت در اطراف ناحیة جریان ترجیحی می‌شود.
کلیدواژه‌ها

دوره 15، شماره 2 - شماره پیاپی 41
تابستان 1400
صفحه 153-161

  • تاریخ دریافت 12 بهمن 1399
  • تاریخ بازنگری 15 اسفند 1399
  • تاریخ پذیرش 31 فروردین 1400
  • تاریخ انتشار 01 تیر 1400