پژوهش آب ایران

پژوهش آب ایران

عنوان مقاله کاربرد روش سیستم استنتاج فازی در انتخاب گزینه مناسب سیستم انتقال آب بین حوضه‌ای (مطالعه موردی: طرح انتقال آب بهشت‌آباد)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناس شرکت مدیریت منابع آب، تهران
2 دانشیار گروه برنامهریزی مدیریت و آموزش محیط زیست، دانشگاه تهران
3 مدیر مؤسس پژوهشی، مهندسی راهبرد دانش پویا، تهران
چکیده
نیاز روزافزون منابع آب برای اهداف مختلف همچون کشاورزی، شرب و صنعت، دستیابی به آب دردسترس و قابل استفاده را با مشکلات و محدودیت‌های فراوانی مواجه کرده است. در چنین شرایطی، برای تأمین منابع آب جدید، طرح‌های انتقال آب بین حوضه‌ای به بخشی از سیاست‌های مدیریتی در کشور تبدیل می‌شود. در این طرح‌ها، بعضی ظرفیت‌های حوضة مبدأ و مقصد به‌درستی ارزیابی نمی‌شود و با وجود روش‌های متنوع تصمیم‌گیری چندمعیاره، که با در نظر گرفتن کلیة معیارهای مؤثر در تصمیم‌گیری به تعیین گزینة برتر اقدام می‌کند، هنوز از این روش‌ها به‌ شیوة مناسب در پروژه‌های اجرایی و زیربنایی ملی همچون انتقال آب بین حوضه‌ای استفاده نشده‌ است. روش سیستم استنتاج فازی، یکی از پرکاربردترین روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره است. در این پژوهش، طرح انتقال آب بین حوضه‌ای بهشت‌آباد در استان چهارمحال و بختیاری با روش‌های سلسله‌مراتبی و سیستم استنتاج فازی بررسی شد؛ بنابراین، برای ارزیابی گزینة مناسب برای انتقال آب بین حوضه‌ای بهشت‌آباد، 14 معیار کمّی و کیفی بررسی شد. مقایسات زوجی براساس نظر خبرگان و متخصصان با روش تحلیل سلسله‌مراتبی انجام شد که از روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره است؛ سپس، 14 معیار مدنظر، رتبه‌بندی و گزینة برتر برای انتقال آب براساس روش سیستم استنتاج فازی انتخاب شد. نتایج نشان داد گزینة دوم به سایر گزینه‌ها برتری دارد و معیار هزینه جاری و هزینه سرمایه، مهم‌ترین معیار بود و معیار مشکلات زمین‌شناسی مخزن به‌عنوان کم‌اهمیت‌ترین معیار معرفی شد. گزینة دوم با سطح اطمینان 86.9 درصد براساس تصمیم‌گیری به روش فازی، مطلوب است. سطح اطمینان گزینة ششم، برابر 38.9 درصد و گزینة هفتم، برابر 23.39 درصد براساس روش فازی تعیین شد. گزینة هفت، کمترین اولویت طرح انتقال آب بهشت‌آباد انتخاب شد؛ زیرا ازنظر بسیاری معیارها، ارزش عددی کمی دارد.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 22 دی 1399
  • تاریخ بازنگری 05 اردیبهشت 1400
  • تاریخ پذیرش 17 خرداد 1400
  • تاریخ انتشار 01 تیر 1400