پژوهش آب ایران

پژوهش آب ایران

ارزیابی شاخص‌های کمبود و آسیب پذیری منابع آب آبی و سبز در سه حوضه‌ی آبریز سد کرج، لتیان و ماملو توسط مدل SWAT

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
چکیده
در این پژوهش، شاخص‌های کمبود و آسیب‌پذیری منابع آب آبی و سبز در حوضه سدهای کرج، لتیان و ماملو (استان‌های تهران و البرز) بر اساس نسبت آب مصرفی (ردپای آب) به آب موجود در هر حوضه تعیین شده است. منابع آب آبی و سبز با مدل SWAT که برای هر سه حوضه، طی دورة مشاهداتی 1995-2013 واسنجی و صحت‌سنجی شده است، تعیین شد. نتایج دورة واسنجی (2007-1995) و صحت‌سنجی (2013-2008) نشان داد که مدل SWAT به‌خوبی می‌تواند دبی‌های روزانه را در هر هشت ایستگاه انتخابی شبیه‌سازی کند. نتایج هم‌چنان نشان داد که شاخص متوسط سالانه کمبود و آسیب‌پذیری آب سبز در کل منطقه برابر 0.388 و 0.66 بوده؛ در حالی که شاخص متوسط سالانه کمبود و آسیب‌پذیری آب آبی برابر 0.65 و 1.04 می‌باشد. حوضه سد کرج دارای کمترین شاخص‌ کمبود و آسیب‌پذیری آب آبی و حوضه سد ماملو دارای بیشترین کمبود و آسیب‌پذیری است؛ ولی حوضه سد کرج از لحاظ کمبود و آسیب‌پذیری آب سبز بالاترین درصد و حوضه سد ماملو کمترین مقادیر در منطقة مورد مطالعه را داشت. تعیین شاخص‌های کمبود و آسیب‌پذیری منابع آب (آب آبی و سبز) در هر حوضه می‌تواند پهنة بحرانی (مناطق دارای تنش آب) را مشخص کند و ازآن برای مدیریت و برنامه‌ریزی پایدار منابع آب استفاده شود. برای مثال، تخصیص و تبادل آب آبی بین زیرحوضه ها می‌تواند موجب کاهش تنش آب در پهنة بحرانی شود.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 15 خرداد 1399
  • تاریخ بازنگری 28 مرداد 1399
  • تاریخ پذیرش 28 شهریور 1399
  • تاریخ انتشار 01 فروردین 1400