پژوهش آب ایران

پژوهش آب ایران

بررسی و مدلسازی شکست دو سد متوالی تحت سناریوهای متفاوت (مطالعه موردی سدهای گلپایگان و کوچری)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
چکیده
سیلاب ناشی از شکست سد، از فاجعه­آمیزترین حوادث در دو قرن اخیر بوده است. در این نوع سیلاب، مقدار قابل توجهی آب در مدت زمان کوتاهی در پایین­دست رودخانه رها و موجب پیدایش خسارات عظیم در پایین­دست می­شود. با توجه به اهمیت شکست سد، استفاده از مدل­های ریاضی برای شبیه­سازی پیشروی و انتشار سیل ناشی از آن امری ضروری است. در پژوهش حاضر، شبیه­سازی شکست سدهای خاکی گلپایگان و کوچری در استان اصفهان با استفاده از نرم­افزار MikeFlood بررسی قرار شد. برای شبیه­سازی مدل دوبعدی Mike21 داده­های مرزی و شرایط اولیة مورد نیاز برای شروع کار را از مدل یک بعدی Mike11 دریافت کرده و پس از پر شدن آبراهه اصلی و نفوذ به دشت سیلابی فعال شده و شروع به شبیه­سازی دوبعدی جریان در دشت سیلابی می­کند. در این تحقیق سه رویکرد محتمل 1) شکست هر دو سد در اثر روگذری، 2) شکست سد گلپایگان در اثر رگاب و شکست سد کوچری در اثر روگذری و 3) سد گلپایگان بدون شکست و شکست سد کوچری در اثر رگاب بررسی شده است. در رویکرد اول حداکثر دبی سیلاب در پایین­دست 118727 مترمکعب بر ثانیه، در 53 دقیقه پس از شکست سد کوچری و در رویکرد دوم حداکثر دبی سیلاب 110717 مترمکعب بر ثانیه، در 51 دقیقه پس از شکست سد کوچری و در رویکرد سوم حداکثر دبی سیلاب 50208 مترمکعب بر ثانیه در 43 دقیقه پس از شکست سد کوچری رخ می­دهد. همچنین زمان­های هشدار و پهنه­بندی سیلاب در رویکردهای مختلف مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج نشان داد در اثر شکست سد در هر سه رویکرد متفاوت، شهرک الوند و شهرک صنعتی سعیدآباد که از جمله مناطق مهم در پایین­دست سد هستند، دچار آب‌گرفتگی نخواهند شد.
کلیدواژه‌ها

دوره 14، شماره 2 - شماره پیاپی 37
تابستان 1399
صفحه 159-172

  • تاریخ دریافت 11 مرداد 1398
  • تاریخ بازنگری 16 شهریور 1398
  • تاریخ پذیرش 15 مهر 1398
  • تاریخ انتشار 01 تیر 1399