پژوهش آب ایران

پژوهش آب ایران

انتخاب مناسب‌ترین مکان جهت احداث بندهای زیرزمینی با رویکرد تصمیم‌گیری چندمعیاره (مطالعه موردی: حوزه آبخیز مرغملک – شهرکرد)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
چکیده
در این تحقیق، برای مکان‌یابی بند زیرزمینی در حوزة آبخیز مرغملک - شهرکرد، رویکرد تصمیم‌گیری چندمعیاره استفاده شد. ابتدا، محدوده­های مناسب برای بند زیرزمینی با معیارهای حذفی و با استفاده از منطق بولین، مشخص شد. محورهایی که از نظر طول و سطح مخزن برای ایجاد بند زیرزمینی مناسب بودند و کوره قنات را قطع نمی­کنند، شناسایی شدند. در مرحلة بعد، این تعداد نقاط پیشنهادی با کمک فرایند تحلیل سلسله مراتبی اولویت­بندی شدند. برای این منظور، از چهار معیار وضعیت آب، مخزن بند، محور بند و عوامل اقتصادی- اجتماعی استفاده شد. با استفاده از جدول تعیین ارزش نظری و بر مبنای مقایسة جفتی و با توجه به نظرهای کارشناسی، اهمیت و ارزش شاخص تعیین شد. پنج سناریو در ارتباط با اولویت­بندی محورها در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که معیار هیدرولوژی با وزن 0.51 مهم‌ترین معیار و بعد از آن، معیار عوامل اقتصادی- اجتماعی با وزن 0.30 دومین معیار مهم در مکان‌یابی بند زیرزمینی بود. بهترین محورها برای احداث بند زیرزمینی، در بستر آبرفتی رودخانه­های با جریان زیرسطحی بالا، حجم مخزن زیاد، همچنین حجم رواناب بالا و شیب پایین و نفوذپذیری بالا بود. 15 محور مناسب برای احداث بندزیرزمینی در حوزة آبخیز مرغملک- شهرکرد شناسایی شد. روش ارائه شده در این تحقیق قادر است با دقت بالایی و از طریق بررسی­های تفصیلی و دقیق و درنظرگرفتن عوامل مؤثر بر بندهای زیرزمینی، مکان­های مناسب را برای احداث بندهای زیرزمینی تعیین کند.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 12 اسفند 1396
  • تاریخ بازنگری 01 آذر 1397
  • تاریخ پذیرش 01 دی 1397
  • تاریخ انتشار 01 دی 1398