پژوهش آب ایران

پژوهش آب ایران

بررسی هیدرولیکی- مورفولوژیکی اثرات برداشت مصالح رودخانه ای بر کف کنی و فرسایش کناری رودخانه(مطالعه موردی رودخانه خرم آباد)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
چکیده
با توجه به رشد روزافزون پروژه­های عمرانی در سال‌های اخیر، نیاز به استفاده از مصالح شن و ماسه برای احداث ابنیه و راه‌ها بیشتر شده است. همچنین، در دسترس ‌بودن و سهولت برداشت و استحصال مصالح رودخانه‌ای به نسبت مصالح کوهی، منتج به برداشت بی‌رویة شن و ماسه از بستر رودخانه‌ها شده است؛ که مشکلات متعددی از قبیل فرسایش بستر و کناره‌های رودخانه را ایجاد کرده، پایداری سازه­‌های طولی و متقاطع را در رودخانه‌ها تهدید می‌کند و منجر به افت کیفیت آب رودخانه­ها و تأثیرات مخرب بر اکوسیستم حاکم بر آنها می‌شود. در این تحقیق، با استفاده از نرم‌افزارهای HEC-RAS و FLUVIAL-12 و بر اساس روابط مختلف انتقال رسوب، تغییرات هیدرولیکی و مورفولوژیکی رودخانة خرم­آباد بر اثر برداشت مصالح رودخانه­ای بررسی شد. نتایج این بررسی نشان داد که در تغییر شکل بستر، بیشترین تغییرات نسبت به بستر موجود از معادلات انتقال رسوب میر- پیتر- مولر (1948) و گراف (1970) و کمترین تغییرات مربوط به معادلات یانگ (1973 و 1984) و انگلند و هانسون (1967) بود. همچنین، مشخص شد که در بازه‌هایی که مصالح بستر به‌علت تخلیه نخاله‌های ساختمانی و کارگاهی از نوع درشت‌دانه باشد، تمام قدرت رودخانه، صرف فرسایش کناره‌ها می‌شود و این باعث باعث تعریض بیش از پیش رودخانه می‌شود.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 22 خرداد 1394
  • تاریخ بازنگری 13 آذر 1397
  • تاریخ پذیرش 19 بهمن 1397
  • تاریخ انتشار 01 دی 1398