پژوهش آب ایران

پژوهش آب ایران

مدل برنامه‌ریزی یکپارچه منابع آب برای بررسی و پیش‌بینی تأمین حقابة زیست‌محیطی هورالهویزه از حوضه‌های آبریز ترکیه، عراق و ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
چکیده
هورالهویزه با مساحتی معادل 3000 کیلومترمربع در مرز ایران و عراق قرار گرفته است که از این میزان حدود یک‌سوم آن در ایران قرار دارد که با نام هورالعظیم شناخته می‌شود. در دهه‌های اخیر با اجرای طرح‌های متعدد سدسازی و شبکه‌های آبیاری زهکشی در حوضة هورالهویزه و منحرف‌کردن رودخانة دجله، هورالهویزه وضعیت مطلوبی ندارد و این تالاب که خود روزی منبع گیرش ریزگردها بوده، امروزه به یک منبع تولید ریزگرد تبدیل شده است. هدف در این پژوهش بررسی و مدل‌سازی منابع آب حوضه هورالهویزه با استفاده از نرم‌افزار WEAP و همچنین اجرای رویکردهای مختلفی همچون رویکرد توسعه (A3 و B2) و عدم توسعه (A1 و B1) روی منابع تغذیه‌کنندة هورالهویزه در وضعیت فعلی و آینده (سال 2042) برای بررسی و پیش‌بینی تأمین حقابة زیست‌محیطی هورالهویزه است. براساس نتایج به‌دست ‌آمده بهترین حالت برای احیا ماندن هورالهویزه، اجرای رویکردهای A1 و B1 با شاخص عدم تأمین حقابة زیست‌محیطی 5.2 و 9 درصد به‌ترتیب در حوضه‌های سد کرخه و دجله است. همچنین این مطالعه نشان داد که علاوه بر سدهای متعدد ساخته‌شده در حوضه‌های کرخه و دجله، الگوی کشت نامناسب و استفاده از سیستم‌های سنتی آبیاری هم روی عدم تأمین حقابة زیست‌محیطی هورالهویزه تأثیرگذار بوده است
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 12 بهمن 1395
  • تاریخ بازنگری 20 آذر 1396
  • تاریخ پذیرش 20 دی 1396
  • تاریخ انتشار 01 فروردین 1398