پژوهش آب ایران

پژوهش آب ایران

مقایسه عملکرد سامانه‌ی استنجاج فازی- عصبی و برنامه ریزی بیان ژن به منظور تخمین ضریب یکنواختی پخش آب در سامانه‌های آبیاری بارانی کلاسیک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
چکیده
یکی از مهم‌ترین معیارهای ارزیابی عملکرد در طراحی سامانه‌های آبیاری تحت فشار و به‌خصوص سامانه‌های آبیاری بارانی کلاسیک، شاخص یکنواختی پخش آب می‌باشد. در این تحقیق، عملکرد سامانة استنتاج فازی- عصبی و برنامه‌ریزی بیان ژن به‌منظور تخمین ضریب یکنواختی پخش آب در سامانه آبیاری بارانی کلاسیک ثابت در شرایط مختلف از نظر سرعت باد، آرایش آبپاش‌ها، دبی و نوع آبپاش‌ها مورد ارزیابی و مقایسه قرار گرفت. به همین منظور، یک سامانة آبیاری بارانی کلاسیک ثابت با در نظر گرفتن آرایش‌های مختلف لوله‌ها و آبپاش‌ها طراحی و اجرا شد. تعداد 54 آزمایش مزرعه‌ای برای ارزیابی عملکرد یک سامانه آبیاری بارانی کلاسیک ثابت انجام شد. کمترین مقدار میانگین خطای مطلق برای روش‌های استنتاج فازی و بیان ژن به‌ترتیب برابر با 6.2 و 5.1 درصد و بیشترین مقادیر ضریب همبستگی برای روش‌های مذکور به‌ترتیب 0.77 و 0.72 به‌دست آمد. به طور کلی، اختلاف بین عملکرد دو روش برنامه‌ریزی بیان ژن و سامانه استنتاج فازی ناچیز بود و حساسیت‌سنجی مدل‌ها نشان داد، عامل دما و سرعت باد به‌ترتیب کمترین و بیشترین اثر را بر تغییرات ضریب یکنواختی پخش آب داشتند. همچنین بررسی مقادیر تخمین‌یافتة ضریب یکنواختی پخش آب نشان داد، مدل‌های هوشمند به خوبی توانسته‌اند اثر عواملی همچون سرعت باد و فواصل آبپاش‌ها را بر کاهش مقدار یکنواختی پخش آب شبیه‌سازی کنند.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 20 فروردین 1396
  • تاریخ بازنگری 11 بهمن 1396
  • تاریخ پذیرش 28 اسفند 1396
  • تاریخ انتشار 01 دی 1397