پژوهش آب ایران

پژوهش آب ایران

تحلیل میزان عدم قطعیت موجود در پارامترهای مدل دراستیک استاندارد در مقایسه با وجود آلاینده یون نیترات (منطقه مطالعاتی دشت الشتر-لرستان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
چکیده
ارزیابی آسیب‌پذیری آبخوان برای توسعه و مدیریت منابع آب زیرزمینی، تصمیم‌های کاربری زمین و نحوة برنامه‌ریزی و مدیریت منابع آب خصوصاً بهره‌برداری و حفاظت کیفی آب زیرزمینی بسیار مفید و پراهمیت است. در این تحقیق، هفت لایه از پارامترهای تشکیل‌دهندة مدل استاندارد دراستیک (DRASTIC) تهیه شد. سپس، میزان تأثیرگذاری هر یک از پارامترهای مدل بر وضعیت آبخوان بررسی و بعد از به‌کارگیری وزن پارامترهای مدل دراستیک، نقشة هم‌پوشانی هفت لایه تشکیل‌دهندة مدل که نقشه پهنه‌بندی شاخص آسیب‌پذیری مدل دراستیک بود، تهیه گردید. بر اساس این طبقه‌بندی 3.4، 42.2، 41.4، 24 و 7 درصد آبخوان به‌ترتیب دارای میزان آسیب‌پذیری قابل اغماض، خیلی کم، کم، متوسط و متوسط تا زیاد بودند. به‌منظور اعتبارسنجی مدل، از مقادیر آلایندة نیترات موجود در آب زیرزمینی آبخوان مورد مطالعه استفاده شد که بر اساس نتایج حاصل، میزان ضریب همبستگی پیرسون برابر 0.67 محاسبه شد. با توجه به شرایط هیدروژئولوژیکی منطقه، از روش تحلیل حساسیت تک پارامتری استفاده شد که بر اساس آن، مقدار ضریب همبستگی پیرسون برای پارامتر عمق سطح ایستابی، بالاترین و برای پارامترهای تغذیة خالص و محیط خاک کمترین بود. به‌دلیل تطابق‌نداشتن وزن پارامترهای اختصاص‌یافته به پارامترها در مدل با نتایج تحلیل حساسیت از روش رتبه‌بندی AHP استفاده شد. مدل اصلاح‌شده (DATIC)، منطقه را به سه دستة مختلف آسیب‌پذیری تقسیم‌بندی کرد. بر اساس نتایج حاصل، مقدار ضریب همبستگی پیرسون در مدل اصلاح‌شده از 67 به 79 درصد ارتقا یافت که می تواند تأییدی بر تعریف مدل اصلاح‌شدة دراستیک در منطقه مورد مطالعه باشد.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 10 آبان 1395
  • تاریخ بازنگری 11 اردیبهشت 1396
  • تاریخ پذیرش 09 خرداد 1396
  • تاریخ انتشار 01 دی 1397