پژوهش آب ایران

پژوهش آب ایران

بررسی تاثیر توپوگرافی بر کمبود رطوبت خاک در دامنه های حوضه های آبخیز با استفاده از TOPMODEL

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
چکیده
مقدار کمبود رطوبت خاک یک پارامتر کلیدی در محاسبات نفوذ، تخمین منطقه اشباع دامنه و به دنبال آن تخمین جریان سطحی و زیر‌سطحی براساس دو مکانیسم هورتونی و دانی بلاک است. مدل هیدرولوژیکی TOPMODEL قابلیت اندازه‌گیری میزان کمبود رطوبت خاک تا حالت اشباع در هر نقطه از دامنه را دارد. پاسخ هیدرولوژیکی دامنه‌های حوضه آبخیز به شکل پلان (همگرا، موازی و واگرا) و انحنای دامنه (محدب، صاف و مقعر) بستگی دارد. در این پژوهش یک مدل TOPMODEL، به طوری که بتواند تأثیر هندسه و توپوگرافی دامنه‌ها را در محاسبات کمبود رطوبت دامنه‌ها در دامنه‌های مرکب در نظر بگیرد، ارائه شده است. نتایج پژوهش نشان داد، چنانچه دامنه مستطیلی صاف به‌عنوان مبنا در نظر گرفته شود، هندسه دامنه همگرای محدب بیشترین تاثیر و دامنه موازی مقعر، کمترین تأثیر را بر کمبود رطوبت خاک در بین دامنه‌های مرکب دارند. علاوه بر این، همگرایی بیش از واگرایی و تحدب بیش از تقعر بر تغییرات کمبود رطوبت خاک اثرگذار است.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 18 فروردین 1394
  • تاریخ بازنگری 10 مرداد 1394
  • تاریخ پذیرش 10 شهریور 1394
  • تاریخ انتشار 01 مهر 1396