تولید پتانسیل محصول زراعی از پارامترهایی است که با محاسبه آن میتوان خلاء عملکرد را به دست آورد و براساس عوامل تأثیرگذار در تولید، به مدیریت منابع آب و خاک پرداخت. در این پژوهش با هدف محاسبه تولید پتانسیل گندم آبی در 30 مرکز استانی کشور، ابتدا با استفاده از تحلیل عاملی و خوشهای و با درنظر گرفتن 9 پارامتر اقلیمی، مراکز استانی در چهار گروه طبقهبندی شدند. سپس با روش ناحیهبندی براساس بومشناسی زراعی، تولید پتانسیل محصول و خلاء عملکرد تعیین شد. براساس نتایج به دست آمده، روش مذکور در مناطق گرم خشک و کمبارش کشور نتوانست تولید پتانسیل محصول را برآورد کند؛ اما در مناطق نیمهخشک تا مرطوب کشور، خلاء عملکرد مشاهده شد. همچنین نتایج نشان داد که مدل از بین عوامل اقلیمی، بیشترین حساسیت را نسبت به میانگین درجه حرارت دارد. این امر سبب شده تا کمترین خلاء عملکرد در گروههای اقلیمی مرطوب کمبارش و خشک با 15- و 27.5- درصد دیده شود. همچنین وجود اقلیم معتدله در گروه اقلیمی پربارش کشور سبب رشد بیشتر گونهها و طولانیتر شدن فصل رشد شده که این امر سبب اختلاف بین عملکرد متوسط و عملکرد پتانسیل شده است و خلاء عملکرد در استانهای ساحلی شمالی کشور را به 55.8- درصد رسانده است.
