پژوهش آب ایران

پژوهش آب ایران

مدل‎سازی اثر انتقال بین حوضه‎ای بر ارزیابی بیلان آب (مطالعه موردی: حوضه قلعه‎شاهرخ زاینده‎رود)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
اسماعیل ادیب‎مجد 1
رسول میرعباسی نجف آبادی 2
مهدی اسدی آقبلاغی 3
سید حسن طباطبائی 4
1 دانشجوی دکتری منابع آب، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد
2 دانشیار، مهندسی منابع آب، دانشکده کشاوری، دانشگاه شهرکرد، ایران.
3 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد
4 استاد دانشگاه شهرکرد- گروه مهندسی آب
10.22034/IWRJ.2024.14967.2638
چکیده
در بسیاری از حوضه‎های آبریز شامل طرح‎های انتقال آب بین حوضه‎ای، به‎ویژه اگر بخشی از انتقال به‌صورت زیرزمینی باشد، اطلاعات کافی درباره سهم و تأثیر انتقال بر بیلان آب حوضه وجود ندارد. مدل‎سازی تلفیقی با استفاده از نرم‎افزار SWAT و نتایج مدل آب زیرزمینی FEFLOW برای منطقه مجاور و نیز توسعه یک مدل بیلان آب رودخانه در حوضه قلعه‎شاهرخ که ارزیابی مؤلفه‌های کل جریان حوضه را امکان‎پذیر می‎کند، از نوآوری‎های این پژوهش است. مؤلفه‌های جوی بیلان آب، با استفاده از نرم‎افزار SWAT برآورد شدند و رواناب مستقیم و نفوذ حاصل از تبدیل بارش به رواناب به دست آمد. از طرفی استفاده از نتایج مدل FEFLOW، در آبخوان محدوده مطالعاتی مجاور حوضه تحقیق، تخمین آب برگشتی به جریان آب زیرزمینی و تبادلات با آب سطحی را امکان‎پذیر ساخت. با توسعه یک مدل بیلان آب رودخانه‎ای، اجزاء آب سطحی همچون رواناب مستقیم، جریان پایه، مقادیر آب انتقالی سطحی توسط تونل و جریان خروجی از چشمه به‌عنوان انتقال آب زیرزمینی بین حوضه‌ای، در بیلان آب تعیین شدند. نتایج نشان داد حدود 63 درصد جریان خروجی از حوضه مطالعاتی، مربوطه به انتقال آب سطحی و زیرزمینی از خارج حوضه است.؛ بنابراین سیاست‌گذاران باید توسعه نظارت کمی و کیفی حریم انتقال را جدی قلمداد کنند.
کلیدواژه‌ها
بیلان آب، منابع آب سطحی، مدل‌سازی هیدرولوژیکی، نرم&lrm
افزار SWATمدیریت منابع آب