پژوهش آب ایران

پژوهش آب ایران

ارزیابی عملکرد شاخص‌های SZIsnow , SMRI در پایش خشکسالی هیدرولوژی حوضه‌های برفی با استفاده از پایگاه اطلاعاتی GLDAS

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه شهید چمران اهواز
2 عضو هیئت علمی دانشگاه چمران اهواز،اهواز،ایران
3 سازمان آب و برق خوزستان
چکیده
شاخص های خشکسالی برفی برای پایش خشکسالی در حوضه‌های برفی، مورد استفاده قرار می گیرند. شاخص‌ SZIsnow تاکنون صرفا در مقیاس قاره ایی و شاخص SMRI، در مقیاس حوضه ایی محاسبه شده اند. همچنین برای مقایسه عملکرد دو شاخص در یک حوضه برفی معین، نیاز به داشتن معیاری می باشد. تحقیق حاضر، ضمن محاسبه‌ی شاخص SZIsnow در مقیاس حوضه‌ای، نسبت Fbench را بعنوان ابزاری برای مقایسه دو شاخص SMRIو SZIsnow، معرفی نموده است. برای این منظور در حوضه آبریز دز با مساحت 23229 کیلومتر مربع، ابتدا با استفاده از GLDAS اقدام به محاسبه هریک از شاخص‌های SMRI و SZIsnow در مقیاس زمانی 3، 6 و 12 ماهه در دوره 24 ساله (1982تا2006) و سپس مقایسه آنها توسط معیار Fbench گردید. نتایج نشان داد، کاربرد شاخص خشکسالی برفی، تحت تاثیر گام زمانی مختلف، متفاوت است. بطوریکه در گام زمانی 3 ماهه بدلیل مثبت شدن Fbenchsmri در 67 درصد ماه های سال و متناظر با ماه های انباشت و سپس ذوب برف، شاخص SMRI در مقایسه با SZIsnow با مثبت شدن Fbenchszisnow، بمیزان 17 درصد، پایش واقعی تری نسبت به شاخص SSI بدست آمد. این در حالی است که در گام زمانی 6 ماهه، علیرغم برتری مجدد SMRI با مثبت شدن Fbenchsmri به میزان 50 درصد، نسبت به SZIsnow با مثبت شدگی Fbenchsmri به مقدار 8 درصد، عملکرد SSI، پایش واقعی تری از وضعیت خشکی بدست داد. در نهایت، در گام زمانی 12 ماهه، بدلیل منفی شدن 100 درصد مقادیر Fbenchsmri و Fbenchszisnow، شاخص SSI بدلیل تطابق بیشتر با ماه های ذوب شامل آپریل، جون و جولای، بعنوان شاخص مناسب برای پایش خشکسالی هیدرولوژی بدست آمد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • تاریخ دریافت 04 اردیبهشت 1403
  • تاریخ پذیرش 26 آذر 1404
  • تاریخ انتشار 01 مهر 1403