بررسی آزمایشگاهی تأثیر آرایش و ارتفاع آستانه بر الگوی جریان سه‌بعدی در سرریزهای پلکانی-کنگره‌ای مستطیلی با شیب تند

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی ، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.

2 کارشناس ارشد گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز

3 استادیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فسا، فسا

10.22034/iwrj.2026.15330.2676
چکیده
در این پژوهش، الگوی جریان سه‌بعدی روی سرریز پلکانی با تاج کنگره‌ای مستطیلی (لابیرنتی) مجهز به آستانه بررسی آزمایشگاهی شد. لبه هر پله از هشت سیکل کنگره‌ای مستطیلی تشکیل شده است؛ کنگره‌ها بخشی از پلان تاج پله هستند، نه المان‌های جداگانه. آستانه‌های مستطیلی (عرضی برابر عرض کنگره، طول ۳ میلی‌متر، ارتفاع ۴/2 و ۳ سانتی‌متر معادل 0.4h و 0.5h) بر نوک کنگره‌ها از پله دوم تا هفتم و در سه آرایش افقی، عمودی و زیگزاگی نصب شدند. مدل با ۷ پله ۶ سانتی‌متری در دو شیب 1:1 و 1:0.7 آزمایش شد. مشاهدات با فیلم‌برداری سرعت‌بالا (۲۴۰ فریم بر ثانیه) انجام و رژیم جریان بر پایه ناپدید شدن حفره هوای پایدار و تشکیل بستر کاذب پیوسته، با پارامتر yc/h کمی‌سازی شد. افزودن آستانه، به‌ویژه در آرایش زیگزاگی، گذار از ریزشی به رویه‌ای را تسریع کرد و بیشترین کاهش دبی شروع رژیم رویه‌ای (حدود ۳۸ درصد نسبت به مدل پایه) در شیب 1:1 با ارتفاع ۳ سانتی‌متر و آرایش زیگزاگی بود. در شیب 1:0.7، تأثیر آستانه‌ها محدودتر (۵ تا ۱۲ درصد) بود. آرایش زیگزاگی پیچیده‌ترین الگوی سه‌بعدی را با انحراف متوالی جت‌ها و مسیرهای مارپیچی نشان داد، در حالی که آرایش عمودی کمترین تأثیر را داشت. . . . . . .

کلیدواژه‌ها

موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 27 آبان 1405

  • تاریخ دریافت 24 مهر 1405
  • تاریخ بازنگری 27 آبان 1405
  • تاریخ پذیرش 27 آبان 1405