1
گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه شهید باهنر کرمان
2
دانشگاه شهید باهنر کرمان
3
شهید باهنر کرمان
چکیده
کمبود آب یک نگرانی جهانی و منطقهای است و به یک چشمانداز جهانی و منطقهای نیاز دارد. براساس مطالعات انجام شده، شکلگیری بازارهای منطقهای آب یکی از روشهای مدیریت منابع آب است. برای رسیدن به بازارهای منطقهای آب، یکی از ابزارهای مؤثر ایجاد بستر مناسب جهت همگرائیهای اقتصادی است. این مطالعه از منظر بهرهوری، به مهمترین متغیرهای مؤثر در همگرایی اقتصادی پرداخته است. به دلیل اهمیت مسافت در شکلگیری بازارهای منطقهای آب، ایران با کشورهای هممرز انتخاب و مطالعه شدهاند. همچنین، برای اینکه بتوان تأثیر تکانههای بهرهوری را به بهترین شکل ممکن دید، از مدل تعادل عمومی قابل محاسبه پویا استفاده شده است. نتایج نشان داد که تکانههای مثبت بهرهوری موجب گسترش تجارت خارجی ایران و کشورهای همسایه شده است. همچنین، تکانه بهرهوری علاوه بر اینکه رفاه اقتصادی را به کندی افزایش داده است، باعث رسیدن به نوعی ثبات و پایداری در رشد اقتصادی گردیده است. از آنجا که پیش شرط رسیدن به بازارهای منطقهای آب، همگرائی اقتصادی است، بنابراین همگرایی با کشورهای هممرز استراتژی مناسب برای اقتصاد ایران جهت شکلگیری بازارهای منطقهای آب، است. بنابراین شکلگیری بازارهای منطقهای آب، میتواند فرصت مناسب برای مقابله با بحران آب را فراهم کرده و باعث افزایش رفاه و ثبات و پایداری در رشد اقتصادی شود.
ابریشمی ح. علمالهدی ن. و امیری م. 1386. بررسی همگرایی بهرهوری انرژی در کشورهای اسلامی (طی دورة 2003-1980 به روش اقتصادسنجی فضایی). فصلنامة مطالعات اقتصاد انرژی. 4(15): 7-34.
احمدی آ. ذوالفقاریپور م. و ابراهیمی ب. 1397. چالشها و ملاحظات حقوق بازار آب محلی, مطالعة موردی: دشت اصفهان-برخوار. تحقیقات منابع آب ایران، 14(5): 137-148.
اکبری ن. و فرهمند ش. 1384. همگرایی اقتصادی کشورهای اسلامی و بررسی سرریزهای منطقهای با تأکید بر نقش منتخبی از کشورهای حوزة خلیجفارس: مطالعهای برمبنای اقتصادسنجی فضایی. فصلنامة پژوهشنامة بازرگانی. 9(34): 1-32.
بدیع برزین ح. خمری ع. غفاری ز. و پرهیزکاری ا. 1397. اثرات تشکیل بازارهای آب منطقهای بر تعادلبخشی عرضه و تقاضای آب آبیاری در منطقة سیستان، تحقیقات منابع آب ایران 14(3): 253-256.
تجریشی م. و ابریشمچی ا. 1383. مدیریت تقاضای منابع آب در کشور، اولین همایش روشهای پیشگیری از اتلاف منابع ملی، تهران، فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران. خرداد1383. تعداد صفحات: 16 صفحه
شکیبایی ع. و طا ف. 1388. همگرایی اقتصادی در منطقة آسیای جنوبغربی. فصلنامة پژوهشهای بازرگانی. 14(53): 23-47.
عربپور ر. جلائی اسفندآبادی ع. و نجاتی م. 1399. بررسی تأثیر تکانة بهرهوری بر تغییرات ساختاری و پتانسیل انتقال آب بین ایران و کشورهای هممرز، فصلنامة علمی-پژوهشی اقتصاد مقداریdoi: 10.22055/jqe.2021.34201.2260
مجرد ع. همایونیفر م. و سالارپور م. 1392. نقش کشاورزی در همگرایی منطقهای کشورهای عضو اکو. تحقیقات اقتصادی. 48(4): 189-211.
محمودی ع. 1393. تأثیرات همگرایی اقتصادی کشورهای عضو اکو در یک مدل تعادل عمومی استاندارد (مدل GTAP ).فصلنامه پژوهشها و سیاستهای اقتصادی. 22(70): 5-30.
واحدیزاده س. فروهر ل. و کراچیان ر. 1397. مطالعة تطبیقی تجربههای بینالمللی بازار آب. تحقیقات منابع آب. 14(4): 197-184.
Albrecht T. R. Varady R. G. Zuniga-Teran A. A. Gerlak A. K. Routson De Grenade R. Lutz-Ley, A. and Willems B. 2018. Unraveling transboundary water security in the arid Americas. Water International. 43(8): 1075-1113.
Alexiadis S. 2012. Convergence in agriculture: Evidence from the European Regions. Agricultural Economics Review. 11(389): 84-96.
Bontemps C. and Couture S. 2002. Irrigation water demand for the decision maker. Environmental and Development Economics 7(4): 643-657
Booker J. F. Howitt R. E. Michelsen A. M. and Young R. A. 2012. Economics and the modeling of water resources and policies. Natural Resource Modeling. 25(1): 168-218.
Cazcarro I. Duarte R. Sanchez Choliz J. and Sarasa C. 2020. Water and production reallocation in the Spanish agri-food system. Economic Systems Research. 32(2): 278-299.
Gohin A. and Hertel T. 2003. A note on the CES functional form and its use in the GTAP model.. Center for Global Trade Analysis, Department of Agricultural Economics, Purdue University.
Ianchovichina E. and McDougall R. 2000. Theoretical structure of Dynamic GTAP. Dynamic modeling and applications for global economic analysis. 13-70.
Koopman F. Kuik O. Tol R. S. and Brouwer R. 2017. The potential of water markets to allocate water between industry, agriculture, and public water utilities as an adaptation mechanism to climate change. Mitigation and adaptation strategies for global change. 22(2): 325-347.
Martens A. 1998. CGE Modeling and Developing Economies: A Concise Empirical Survey of 73 Applications to 26 Countries. Journal of Policy Modeling. 10(4): 529-568
Mehta L. and Mirosa Canal O. 2004. Financing water for all: behind the border policy convergence in water management. IDS Working Paper 233.
Meinzen-Dick R. 2006. Water reallocation: Challenges, threats, and solutions for the poor (No. HDOCPA-2006-41). Human Development Report Office (HDRO), United Nations Development Programme (UNDP).
Solow Robert M. Technical change and the aggregate production function. Review of Economics and Statistics. 39(3): 312-320.
Terrasi M. 1999. Convergence and divergence across Italian regions. The annals of regional science. 33(4): 491-510.
Vasara P. Rouhiainen J. and Lehtinen H. 2013. Resource convergence and resource power: towards new concepts for material efficiency. Philosophical Transactions of theRoyal Society of London Series A. 371(1986): 20110562-20110562
Wheeler S. A. Loch A. Crase L. Young M. and Grafton R. Q. 2017. Developing a water market readiness assessment framework. Journal of Hydrology. 552: 807-820.
Zaman A. M. Malano H. M. and Davidson B. 2009. An integrated water trading–allocation model, applied to a water market in Australia. Agricultural Water Management. 96(1): 149-159.
عرب پور,ریحانه , جلایی,سید عبدالمجید و نجاتی,مهدی . (1400). بررسی و پیشبینی تأثیر تکانه بهرهوری بر همگراییهای اقتصادی و پتانسیل شکلگیری بازارهای آب منطقهای (مورد مطالعه: ایران و کشورهای هممرز). پژوهش آب ایران, 15(3), 71-80.
MLA
عرب پور,ریحانه , , جلایی,سید عبدالمجید , و نجاتی,مهدی . "بررسی و پیشبینی تأثیر تکانه بهرهوری بر همگراییهای اقتصادی و پتانسیل شکلگیری بازارهای آب منطقهای (مورد مطالعه: ایران و کشورهای هممرز)", پژوهش آب ایران, 15, 3, 1400, 71-80.
HARVARD
عرب پور ریحانه, جلایی سید عبدالمجید, نجاتی مهدی. (1400). 'بررسی و پیشبینی تأثیر تکانه بهرهوری بر همگراییهای اقتصادی و پتانسیل شکلگیری بازارهای آب منطقهای (مورد مطالعه: ایران و کشورهای هممرز)', پژوهش آب ایران, 15(3), pp. 71-80.
CHICAGO
ریحانه عرب پور, سید عبدالمجید جلایی و مهدی نجاتی, "بررسی و پیشبینی تأثیر تکانه بهرهوری بر همگراییهای اقتصادی و پتانسیل شکلگیری بازارهای آب منطقهای (مورد مطالعه: ایران و کشورهای هممرز)," پژوهش آب ایران, 15 3 (1400): 71-80,
VANCOUVER
عرب پور ریحانه, جلایی سید عبدالمجید, نجاتی مهدی. بررسی و پیشبینی تأثیر تکانه بهرهوری بر همگراییهای اقتصادی و پتانسیل شکلگیری بازارهای آب منطقهای (مورد مطالعه: ایران و کشورهای هممرز). پژوهش آب ایران, 1400; 15(3): 71-80.
