پژوهش آب ایران

پژوهش آب ایران

مقایسه‌ کارآیی برخی مدل‌های نفوذ آب به خاک در خاک‌های ورتی‌سول و غیر ورتی‌سول

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
چکیده
در این پژوهش،‏ کارآیی مدل‌های کوستیاکف،‏ کوستیاکف-لوییس،‏ هورتون،‏ SCS و فیلیپ در برآورد نفوذ تجمعی در خاک‌های ورتی‌سول و غیرورتی‌سول با دو کاربری مرتع و گندم در شرایط رطوبتی اولیه‌ زیاد و کم ارزیابی شد. بدین منظور،‏ نفوذ آب به خاک در اراضی انتخابی به‌روش تک‌استوانه‌ای اندازه‌گیری شد. پارامتر‌های هر مدل‌ به‌روش بهینه‌سازی حداقل مربعات تعیین گردید. به‌منظور ارزیابی و مقایسه عملکرد مدل‌های مورد بررسی از آماره‌های میانگین خطا،‏ میانگین قدر مطلق میانگین خطا،‏ ریشه میانگین مربعات خطا،‏ انحراف معیار ریشه میانگین مربعات خطا،‏ شاخص کارآیی مدل و شاخص ویلموت استفاده شد. در رطوبت اولیه کم،‏ مدل کوستیاکف- لوییس در خاک‌های غیر ورتی‌سول با کاربری مرتع دارای بیشترین دقت در برآورد نفوذ تجمعی بود. همچنین،‏ مدل‌های فیلیپ و کوستیاکف دارای بیشترین خطای برآورد بودند. در رطوبت اولیه‌ زیاد خاک،‏ مدل هورتون در مقایسه با سایر مدل‌های مورد بررسی در کاربری‌های گندم و مرتع بیشترین دقت را در برآورد نفوذ تجمعی داشت. همچنین مدل‌های فیلیپ و SCS دارای بیشترین خطای برآورد بودند. در مجموع،‏ مدل‌های کوستیاکف–لوییس و کوستیاکف مدل‌هایی بیش‌برآوردگر و مدل‌های هورتون،‏ SCS و فیلیپ کم‌برآوردگر بودند. در شرایط رطوبت اولیه‌ زیاد،‏ مدل هورتون در هر دو کاربری بهترین عمکلرد (0.0783=RMSE) را در بیان فرایند نفوذ آب به خاک‌های ورتی‌سول و غیر ورتی‌سول داشت. با این حال،‏ در شرایط رطوبتی اولیه کم،‏ مدل کوستیاکف- لوییس (0.0596=RMSE) بیشترین کارآیی را در بیان نفوذ آب به خاک‌های غیر ورتی‌سول نشان داد.
کلیدواژه‌ها

دوره 5، شماره 1 - شماره پیاپی 8
خرداد و تیر 1390
صفحه 187-196

  • تاریخ دریافت 24 اسفند 1389
  • تاریخ بازنگری 03 خرداد 1390
  • تاریخ پذیرش 10 مرداد 1390
  • تاریخ انتشار 01 تیر 1390