پژوهش آب ایران

پژوهش آب ایران

تغییرات زمانی و مکانی کیفیت آب زیرزمینی دشت قزوین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
چکیده
افزایش روز افزون جمعیت و بالا رفتن استانداردهای زندگی در بسیاری از کشورها موجب افزایش نیاز به منابع آب با کیفیت مناسب برای مصارف مختلف کشاورزی،‏ صنعت و شرب شده است. سفره‌های آب‌ زیرزمینی به‌عنوان یکی از مهمترین منابع تأمین کننده آب با خطرات متفاوتی مانند افت سطح،‏ کاهش میزان تغذیه به سبب نقصان بارندگی و آلاینده‌های طبیعی و غیرطبیعی روبرو است. از این رو پایش کیفی منابع آب زیرزمینی اهمیت فوق‌العاده‌ای دارد. در این مقاله،‏ مطالعه و بررسی 50 حلقه چاه آبیاری دشت کشاورزی قزوین در دوره 1382 تا 1386 ارائه شده است. طبقه‌بندی کیفی آب زیرزمینی جهت مصارف شرب به کمک استاندارد سازمان بهداشت جهانی و جهت مصارف کشاورزی به کمک روش ویلکاکس انجام شده و با رویهم گذاری نقشه‌های مصارف شرب و کشاورزی،‏ آب زیرزمینی دشت قزوین از لحاظ این نوع مصارف طبقه‌بندی شده است. به‌منظور تحلیل مکانی کیفیت آب‌های زیرزمینی از امکانات نرم‌افزاری زمین‌آمار ArcGIS نسخه 9.2 استفاده شده است. نتایج بررسی‌ها نشان داد که در فصول تر سال‌های مورد مطالعه،‏ کیفیت آب زیرزمینی کاهش یافته است. به‌طوری که با افزایش افت سطح آب،‏ مقادیر TDS و EC آب‌های زیرزمینی دشت قزوین روند نزولی داشته‌اند. با بررسی مکانی پارامترهای کیفی آب‌های زیرزمینی محدوده مطالعه مشخص شد که 10 درصد از کل آب‌های زیرزمینی دشت مذکور برای مصارف شرب و کشاورزی مطلوب و 6 درصد از آن برای این مصارف نامطلوب است. همچنین 0.4 درصد از کل آب زیرزمینی فقط برای کشاورزی مطلوب و 83.6 درصد آن از کیفیت متوسط برخوردار است.
کلیدواژه‌ها

دوره 5، شماره 1 - شماره پیاپی 8
خرداد و تیر 1390
صفحه 41-52

  • تاریخ دریافت 18 مهر 1388
  • تاریخ بازنگری 02 شهریور 1389
  • تاریخ پذیرش 22 دی 1389
  • تاریخ انتشار 01 تیر 1390