پژوهش آب ایران

پژوهش آب ایران

تخمین اندازه سنگ چین پایدار به‌منظور جلوگیری از پیشرفت آبشستگی در پایاب حوضچه آرامش(مطالعه موردی: سد نمرود)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
دانشگاه شهید چمران اهواز
چکیده
آبشستگی موضعی پایین‌دست حوضچه‌های ‌آرامش پدیده‌ای است که به‌دلیل سرعت موضعی جریان بیش از حد آستانه حرکت سنگچین رخ می‌دهد. بر اثر این پدیده اختلاف ارتفاعی موضعی بین کف بتنی حوضچه و بستر رودخانه به‌وجود می‌آید. برای دستیابی به اندازه سنگچینی که بتواند در برابر جریان متلاطم خروجی از حوضچه پایدار بماند و مانع پیشرفت آبشستگی شود،‏ از مدل هیدرولیکی سد نمرود استفاده شد. آزمایش‌ها با دبی‌های مختلف،‏ اعماق پایاب و اختلاف ترازهای متفاوت بین کف بتنی حوضچه و بستر پایین‌دست اجرا شد. نتایج نشان می‌دهند با افزایش عمق بحرانی،‏ قطر ذره سنگچینی که بتواند در برابر جریان خروجی از حوضچه مقاومت کند،‏ افزایش می‌یابد. همچنین با اضافه شدن عمق فرسایش یافته و کاهش پایاب قطر،‏ سنگچین بزرگتری لازم دارد. با استفاده از روابط و نمودارهای ارائه شده در این تحقیق،‏ با داشتن دبی جریان و عمق پایاب می‌توان اندازه سنگچین پایدار را برای اختلاف ترازهای متفاوت بین کف حوضچه و بستر پایین‌دست تخمین زد.
کلیدواژه‌ها

دوره 5، شماره 1 - شماره پیاپی 8
خرداد و تیر 1390
صفحه 23-32

  • تاریخ دریافت 27 مرداد 1388
  • تاریخ بازنگری 21 آبان 1389
  • تاریخ پذیرش 21 خرداد 1390
  • تاریخ انتشار 01 تیر 1390