پژوهش آب ایران

پژوهش آب ایران

علل گازدار شدن چاه‌های آب کشاورزی در دشت‌های شمالی استان همدان و خوردگی تجهیزات آن‌ها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
چکیده
در مناطق لالجین،‏ چهاردولی و قهاوند- فامنین واقع در بخش شمالی استان همدان،‏ تعدادی از چاه‌های آب کشاورزی گازدار بوده و تجهیزات داخل آن‌ها در طی مدت کوتاهی خورده و پوسیده می‌شود و سالیانه خسارات زیادی به کشاورزان وارد می‌شود. لذا شناسایی عوامل موثر درخوردگی و منشاء آن‌ها،‏ جهت چاره اندیشی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. به همین منظور با عملیات صحرایی و به کمک دستگاه G.P.S،‏ دماسنج و پرسش از کشاورزان میزان دما،‏ عمق،‏ مدت لازم برای خوردگی تجهیزات و مشخصات جغرافیایی36 حلقه چاه‌ گازدار برداشت شد. به علاوه 16 نمونه از آب چاه‌ها اخذ و در آزمایشگاه آنالیز شد. سپس به کمک نموگراف‌های استاندارد مقدار دی‌‌اکسیدکربن نمونه‌ها محاسبه و برآورد شد. همچنین توسط نرم افزار آماری SPSS داده‌های دما،‏ عمق،‏ دی‌اکسیدکربن و مدت خوردگی مورد ارزیابی قرار گرفت. مقادیر دی‌اکسید‌کربن بالاتر از 100 میلی‌گرم در لیتر در نمونه‌ها و اختلاف معنی‌دار بین دمای آب چاه‌ها نشان می‌دهد که وجود گاز در آب ‌چاه‌ها ناشی از ورود محلول‌های هیدروترمالی گازدار با منشاء درونی به داخل آب‌های زیرزمینی منطقه است. نتایج آزمون‌های آماری نشان می‌دهد که مقدار بالای دی‌اکسیدکربن و یون‌های سولفات و کلراید،‏ دمای بالا و شوری زیاد از جمله عوامل موثر در خوردگی تجهیزات چاه‌های آب منطقه است. بنابراین توصیه می‌شود که در این چاه‌ها از لوله‌ها و تجهیزات یو‌پی‌وی‌سی به جای تجهیزات فلزی استفاده شود.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 20 بهمن 1387
  • تاریخ بازنگری 26 مرداد 1388
  • تاریخ پذیرش 15 شهریور 1388
  • تاریخ انتشار 01 تیر 1388