پژوهش آب ایران

پژوهش آب ایران

مدیریت تلفیقی آبهای سطحی و زیرزمینی به منظور احیای آبخوان ها (منطقه مورد مطالعه: دشت مرند)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
چکیده
با توجه به این­که اکثر نیازهای آبی در کشور ایران از طریق آبخوان­ها انجام می­شود؛ لذا در این میان اطلاع از وضعیت آبخوان­ها می­تواند در مدیریت مناسب منابع آب منطقه کمک کند. در این تحقیق، با به‌کارگیری دو مدل شبیه­سازی WEAP و MODFLOW، مصارف آب دشت مرند ارزیابی شد. واسنجی دو مدل بر اساس یک دورة 10 ساله از سال 1389-1380 و اعتبارسنجی آن برای یک دورة 3 ساله از سال 1392-1390 انجام گرفت. سپس سناریوهای مختلف مدیریتی از جمله تأمین آب شرب مرند با اعمال محدودیت در بهره­برداری از چاه­های شرب، افزایش بازدهی آبیاری در بخش کشاورزی، اجرای سیستم فاضلاب و ترکیب سناریوهای فوق، برای کاهش تقاضای آب و بهبود وضعیت آبخوان در نظر گرفته شد. بر اساس این سناریوها، پیش­بینی­ها برای یک دورة 23 ساله انجام و آثار آن بر روی منابع آب دشت بررسی شد. نتایج این تحقیق نشان داد که به‌کارگیری همزمان و ترکیبی راهبردهای مختلف مدیریت مصرف آب، بهتر از حالت استفاده منفرد از هر کدام از آن­ها، باعث بهبود و احیای آبخوان می شود و برداشت آب از منابع مختلف را کاهش می­دهد. شاخص اعتماد­پذیری تأمین آب در سناریوی مرکب، برای بخش­های مختلف شرب شهری، روستایی، کشاورزی و صنعت به‌ترتیب 100، 100، 64.7، 74.6٪ برآورد شد. همچنین با اعمال این سناریو در میزان تراز آب زیرمینی در دشت مرند 16 متر کاهش افت خواهیم داشت و وضعیت آبخوان نیز با تغذیه سالانه 0.29 میلیون مترمکعب بهبود یافته و می­تواند از تعادل نسبی بین برداشت و تغذیه آبخوان برخوردار باشد.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 03 اسفند 1398
  • تاریخ بازنگری 10 اردیبهشت 1399
  • تاریخ پذیرش 10 خرداد 1399
  • تاریخ انتشار 01 دی 1399