پژوهش آب ایران

پژوهش آب ایران

بررسی نظری و آزمایشگاهی سرریز لبه‌تیز در انتهای لوله‌های افقی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
چکیده
سرریز یکی از پرکاربردترین ابزارهای کنترل و اندازه‌گیری جریان در مجاری روباز است. در این پژوهش،‏ خصوصیات جریان عبوری از سرریز در یک کانال دایره‌‌ای افقی،‏ به صورت نظری و آزمایشگاهی بررسی شده است. انتخاب این سازه به‌دلیل عدم وجود بررسی‌های کافی در مورد معادلات هیدرولیکی حاکم بر آن در این نوع از کانال‌ها و همچنین خصوصیات کاربردی آن‌ است. در این پژوهش معادله بده عبوری از سازه سرریز در انتهای یک کانال دایره‌ای افقی،‏ از دیدگاه نظری توسعه،‏ سپس واسنجی معادله نظری بده با استفاده از ضریب بده انجام شده است. تعیین مقدار ضریب بده نیاز به اندازه‌گیری بده واقعی (آزمایشگاهی یا صحرایی) دارد. برای جمع‌آوری داده‌های آزمایشگاهی،‏ سازه سرریز در انتهای دو کانال دایر‌ه‌ای افقی با قطر ‌اسمی 200 و 300 میلی‌متر نصب شد و اندازه‌گیری گسترده‌ای از متغیر‌های مؤثر بر ضریب بده انجام شد. سیصد و پنجاه آزمایش روی سرریزهای با ارتفاع‌های متفاوت در محدوده بده 0.5 تا 45 لیتر بر ثانیه انجام شد. با استفاده از 70% داده‌های آزمایشگاهی،‏ معادلاتی برای ضریب بده پیشنهاد شد و با استفاده از 30% باقی مانده داده‌ها،‏ معادلات پیشنهادی صحت‌سنجی شد. خطای برآورد بهترین معادله پیشنهادی برای 95% از داده‌ها،‏ کمتر از 5% است.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 29 مرداد 1392
  • تاریخ بازنگری 23 مرداد 1393
  • تاریخ پذیرش 23 شهریور 1393
  • تاریخ انتشار 01 تیر 1395