دانشگاه شهرکرد پژوهش آب ایران 2008-1235 18 2 2024 06 21 بررسی اثرات تغییر اقلیم بر منابع آب زیرزمینی (مطالعۀ موردی: دشت خرم‌آباد) 25 38 11634 10.22034/IWRJ.2024.14796.2607 FA رضا دهقانی دکترای علوم و مهندسی آب، بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم آباد، ایران. رضا چمن پیرا استادیار پژوهشی بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم آباد، ایران. ایرج ویسکرمی استادیار پژوهشی بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم آباد، ایران. Journal Article 2024 06 01 <span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 10.0pt; font-family: 'B Nazanin'; mso-bidi-language: FA;">در سال‌های اخیر پدیدۀ تغییر اقلیم سبب گرم‌ترشدن کرۀ زمین و درنتیجه افت منابع آب زیرزمینی شده است؛ بنابراین برای جلوگیری از افت منابع آب زیرزمینی به‌منظور مدیریت کمّی دشت‌ها، شبیه‌سازی و پیش‌بینی سطح آب‌های زیرزمینی امری ضروری است. در این پژوهش به‌منظور پیش‌بینی سطح آب زیرزمینی دشت خرم‌آباد از مدل گردش عمومی جو </span><span dir="LTR" style="font-size: 10.0pt; mso-bidi-font-size: 12.0pt; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-bidi-language: FA;">CMIP6</span><span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 10.0pt; font-family: 'B Nazanin'; mso-bidi-language: FA;"> برای برآوردِ پارامترهای هواشناسی، نظیر دما و بارش در سال‌های آتی استفاده شد. سپس عملکرد مدل‌های هیبریدی رگرسیون بردار پشتیبان-موجک (</span><span dir="LTR" style="font-size: 10.0pt; mso-bidi-font-size: 12.0pt; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-bidi-language: FA;">WSVR</span><span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 10.0pt; font-family: 'B Nazanin'; mso-bidi-language: FA;">)، رگرسیون بردار پشتیبان-تفنگدار خلاق (</span><span dir="LTR" style="font-size: 10.0pt; mso-bidi-font-size: 12.0pt; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-bidi-language: FA;">AIG-SVR</span><span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 10.0pt; font-family: 'B Nazanin'; mso-bidi-language: FA;">) و رگرسیون بردار پشتیبان- گرگ خاکستری (</span><span dir="LTR" style="font-size: 10.0pt; mso-bidi-font-size: 12.0pt; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-bidi-language: FA;">GWO-SVR</span><span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 10.0pt; font-family: 'B Nazanin'; mso-bidi-language: FA;">) در برآورد سطح آب زیرزمینی با استفاده از پارامترهای دما، بارش و برداشت از آبخوان‌ها در طی دورۀ آماری 2022-2002 بررسی<span style="mso-spacerun: yes;">  </span>و با بهره‌گیری از مدل منتخب هیبریدی در دورۀ آماری 2042-2022 سطح آب زیرزمینی پیش‌بینی شد. نتایج حاصل از مدل‌سازی نشان داد پارامتر دما در دورۀ آتی نسبت‌به دورۀ پایه در همۀ ماه‌ها روند افزایشی (حدود 79/2-68/1 درجۀ سانتی‌گراد) داشته است. نتایج حاصل از بررسی مدل‌های هیبریدی به‌وسیلۀ شاخص‌های ارزیابی شامل ضریب همبستگی، ریشۀ میانگین مربعات خطا، میانگین قدر مطلق خطا و ضریب نش-ساتکلیف نشان داد سه مدل موردبررسی در ساختار ترکیبی عملکرد بهتری داشته و مدل </span><span dir="LTR" style="font-size: 10.0pt; mso-bidi-font-size: 12.0pt; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-bidi-language: FA;">WSVR</span><span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 10.0pt; font-family: 'B Nazanin'; mso-bidi-language: FA;"> نسبت‌به سایر مدل‌ها از توانایی مطلوبی برخوردار است. درمجموع نتایج حاصل از پیش‌بینی سطح آب زیرزمینی نشان داد که طی سال‌های آتی افت سطح آب زیرزمینی حدود 5/1-1 متر خواهد بود.</span> https://iwrj.sku.ac.ir/article_11634_5f96320c454aed712e4545adacdba754.pdf