پژوهش آب ایران

چکیده محدودیت منابع آب شیرین در ایران و ضرورت برنامه­ریزی برای استفادة مناسب از ظرفیت­های متنوع منابع آب، توجه به استحصال حقابة رودخانه­های مرزی را برجسته­تر می­کند. در این پژوهش، سیاست­­های راهبردی که دولت برای استحصال حقابة رودخانه­های مرزی ایران می­تواند اتخاذ کند، طبق نظر کارشناسان در قالب20 پرسش‌نامه و بر اساس 5 معیار و 12 راهبرد تهیه شده و با استفاده از روش AHP و  ANP اولویت­بندی شد و نتایج با استفاده از روش تری آنتافیلو و همکاران (1997) تحلیل حساسیت شد. طبق نتایج راهبرد A₁ در روش AHP با ارجحیت 89/11 درصد و در روش ANP با ارجحیت 11.08 درصد در اولویت اول قرار گرفت. همچنین راهبرد A₁₁ در روش AHP با ارجحیت 8.17 درصد و در روش ANP با ارجحیت 6.11 درصد در اولویت آخر قرار گرفت. همچنین میزان منفعت با ضریب 0.185 به‌عنوان حساس­ترین معیار معرفی شد. راهبرد A₄ با ضریب 0.178 نسبت به سایر راهبردها حساس­ترین سیاست راهبردی می­باشد که بر اساس معیار میزان منفعت حاصل شده است. در گام نهایی پس از نرمال­سازی وزن راهبردها با توجه به معیار بحرانی، اولویت­بندی راهبردها با اندکی تغییر در وزن­ها بدون تغییر باقی ماند. 

چکیده در پژوهش حاضر،‏ برای تعیین راهبرد درازمدت مدیریت منابع آب در مناطق خشک بر اساس معیارهای توسعه پایدار،‏ از استفاده (AHP)‎ و تحلیل سلسله مراتبی (SAW)‎ ترکیب روش بارش فکری با مدلهای تصمیمگیری چندمعیاره وزندهی ساده شده است. ابتدا با استفاده از روش بارش فکری،‏ 9 گزینه مختلف برای مدیریت راهبردی منابع آب در استان شاهرود در نظر و راهبرد نظارت در بهرهبرداری از آبخوانها SAW گرفته و مشاهده شد راهبرد تدوین و اجرای طرح آمایش سرزمین در مدل رتبههای اول را به خود اختصاص دادند. همچنین بر اساس حداقل نمره قبولی هر راهبرد برای رعایت AHP در در مدل مطابق با اصول توسعه پایدار شناخته AHP معیارهای توسعه پایدار( 50 % وزن معیارها)،‏ راهبرد انتقال آب بینحوضهای با مدل ±% نشد و اجرای این راهبرد از لحاظ توسعه پایدار توصیه نگردید. علاوه براین،‏ تحلیل حساسیت این مدلها در سطوح 20 تغییر در وزن هر یک از معیارها صورت گرفت و مشاهده شد که این روشها نسبت به معیارهای مقبولیت و مشارکت اجتماعی فرهنگی ذینفعان و حفاظت از منابع طبیعی و تعادل زیستمحیطی که وزن بالایی در میان سایر معیارها دارند،‏ حساسیت نسبت به تغییرات در وزن معیارها نسبت به AHP بیشتری نشان داده و ندی متفاوتی را ارائه میدهند. همچنین مدل تعیین راهبرد درازمدت ،‏SAW حساسیت کمتری نشان میدهند و با توجه به تفاوت قابل اغماض نسبت به مدل SAW مدل مدیریت منابع آب با این مدل توصیه شد.

چکیده عامل‌های زیادی در پتانسیل‌یابی منابع آب کارست مهم هستند که می‌توان به عامل‌های هیدروژئولوژیکی (چشمه‌ها)،‏ ساختاری (شکستگی‌ها و گسل‌ها)،‏ زمین‌شناسی (لیتولوژی)،‏ توپوگرافی (سطح اساس فرسایش محلی و شیب)،‏ نزولات جوی و پوشش گیاهی اشاره کرد. هدف از این بررسی،‏ ارزیابی پتانسیل آب‌های زیرزمینی کارستی تاقدیس دشتک و عامل‌های مؤثر بر آن است. بر این اساس،‏ نقشه‌های موضوعی مختلف با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی و سنجش از دور تهیه و در هر نقشه،‏ ارزش‌دهی به سلول‌های مختلف با روش قطعی از 0 تا 9 انجام شده است. وزن‌دهی نقشه‌ها با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی (مقایسه زوجی) انجام شد و در نهایت نقشه‌ها به روش هم‌پوشانی شاخص با هم تلفیق شدند. نقشه نهایی شامل وزن‌های از 0 تا 9 و نقشه طبقه‌بندی شده ارائه شده است. نتایج نشان می‌دهد که پتانسیل آب کارست دشتک شمالی بیش از جنوبی است. هماهنگی نواحی با پتانسیل بالا با چشمه‌های با آبدهی زیاد نشان می‌دهد که مدل ارائه شده می‌تواند به ‌طور موفقیت‌آمیزی برای منطقه‌های کارستی استفاده شود.

چکیده با توجه به رشد جمعیت و نیاز به منابع جدید تأمین آب،‏ مطالعه و ارزیابی کیفیت آب بسیار اهمیت دارد. هدف اصلی این تحقیق پهنه‌بندی کیفیت آب‌ زیرزمینی آبخوان دشت درگز برای مصارف شرب است. برای بررسی کیفیت آب ‌زیرزمینی دشت درگز به ‌لحاظ شرب از اطلاعات جمع‌آوری شده 25 چاه‌ آب مربوط به سال آبی 1388-1387 استفاده شده است. در ابتدا نقشه‌های رستری منطقه مورد مطالعه با روش‌های مختلف درون‌یابی تهیه شد. با توجه به تغییرات یکنواخت کیفیت منابع آب در منطقه مورد مطالعه از روش مجذور عکس فاصله،‏ برای تهیه نقشه‌های پهنه‌بندی سولفات،‏ سدیم،‏ کلر،‏ سختی،‏ هدایت الکتریکی و کل نمک‌های محلول استفاده شد. بر اساس نمودار شولر و با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی،‏ بهینه‌ترین وزن‌ها برای هر یک از متغیرهای هیدروشیمیایی انتخاب شدند. در نهایت با تلفیق و هم‌پوشانی لایه‌های هیدروشیمیایی و اعمال وزن‌های نهایی در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی،‏ نقشه پتانسیل کیفی آب زیرزمینی منطقه مورد مطالعه تهیه شد. در انتها مکان‌های مناسب برای مصارف شرب مشخص شدند. نتایج نشان می‌دهد 69 درصد از منطقه مورد مطالعه از نظر طبقه‌بندی شولر در محدوده خوب تا قابل قبول،‏ 21 درصد در محدوده نامناسب،‏ هشت درصد در محدوده بد و دو درصد در مواقع ضروری قابل شرب هستند. به طور کل،‏ بخش جنوب ‌غربی منطقه مورد مطالعه بهترین کیفیت آب زیرزمینی را برای مصارف شرب دارد.