پژوهش آب ایران

چکیده به منظور اصلاح خاک‌های تحت ‌تأثیر نمک علاوه بر کاربرد اصلاح‌کننده‌های شیمیایی می‌توان از روش گیاه‌پالایی نیز استفاده نمود. این پژوهش در ستون‌هایی پر شده از یک خاک شور – سدیمی جهت ارزیابی اثر گیاه‌پالایی گیاه روناس در بهبود خصوصیات خاک انجام شد. 7 تیمار آزمایشی با سه تکرار شامل سه تیمار گیاهی (سسبانیا،‏ روناس و مَرغ)،‏ سه تیمار شیمیایی (گچ در دو سطح و اسید سولفوریک) و یک شاهد در این ستون‌ها اعمال شدند. 5.5 ماه پس از کشت گیاهان در ستون‌های خاک و یک ماه پس از اعمال تیمارهای شیمیایی،‏ تمامی ستون‌ها با 41 لیتر آب آبشویی شدند. سپس برخی خصوصیات خاک شامل ضریب هدایت هیدرولیکی اشباع (Ks)‎،‏ میانگین وزنی قطر خاکدانه (MWD)‎،‏ هدایت الکتریکی عصاره اشباع (ECe)‎،‏ نسبت جذب سدیم (SAR)‎ و مقدار سدیم محلول در زه‌آب اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد روناس بیشترین اثر را در بهبود خصوصیات فیزیکی خاک داشته است،‏ به‌طوریکه بیشترین Ks ( 20.5×10^-5 cm s^-1) و MWD (0.92) مربوط به آن و کمترینِ آن‌ها ( 2.4×10^-5 cm s^-1) و 0.2 مربوط به شاهد است. بیشترین خروج سدیم از خاک با مقدار 55.3 گرم در تیمار روناس اتفاق افتاد که سه برابر شاهد بود. همه تیمارها سبب کاهش معنی‌دار SAR نسبت به شاهد شدند. با توجه به کارایی گیاه روناس در بهبود خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک،‏ کشت این گیاه را می‌توان به عنوان روشی مفید و کم‌هزینه برای اصلاح خاک‌های شور– سدیمی معرفی کرد

چکیده وسعت و پراکنش اراضی شور،‏ کمبود منابع آبی متعارف و شور شدن ثانویه اراضی محدودیت هایی را در تولید گیاهان زراعی ایجاد نموده است. از این‌رو کاشت گیاهان متحمل به شوری همواره بعنوان یکی از راهکارهای بهره‌برداری از منابع آب و خاک شور مطرح بوده است. یکی از این گیاهان روناس (Rubia tinctorum L.) می‌باشد که کاشت آن در اراضی شور از سابقه طولانی برخوردار است. این تحقیق بمنظور ارزیابی تاثیر تنش شوری بر عملکرد ریشه روناس در مزرعه تحقیقات شوری صدوق طی سه سال اجرا گردید. طرح آماری مورد استفاده بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار بود که بصورت فاکتوریل انجام شد. تیمارها شامل روش‌های مختلف کاشت (بذری و قلمه‌ای) شوری‌های مختلف آب آبیاریdS/m ( 17،‏ 14،‏ 7،‏ 2.5) بودند. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که اگرچه با افزایش شوری عملکرد ریشه روناس به تدریج کاهش می‌یابد،‏ لیکن در روش کاشت قلمه‌ای عملکرد ریشه بیشتری نسبت به روش کاشت بذری حاصل می‌گردد. این امر بخصوص در شوری های پایین مشهودتر بوده،‏ لیکن در شوری‌های بالا که تفاوت قابل ملاحظه‌ای بین روش های مختلف کاشت وجود ندارد،‏ هر یک از دو روش می‌تواند انتخاب گردد. نتایج حاصله همچنین نشان داد که حد آستانه تحمل به شوری روناس در روش های مختلف کاشت تفاوتی نداشته و 4 dS/m و شیب کاهش عملکرد 2.3 درصد می‌باشد و لذا می توان آنرا در گروه گیاهان نیمه متحمل گروه بندی کرد.