پژوهش آب ایران

چکیده به منظور در نظر گرفتن ابعاد و پیچیدگی‏های سیستم های منابع آب،‏ امروزه مدیران و برنامه‌ریزان جهت رسیدن به تصمیمات بهینه،‏ به استفاده از مدل‏های بهینه‌سازی به عنوان ابزاری کارآمد روی آورده اند. در تحقیق حاضر به منظور بررسی الگوی کشت موجود در دشت همدان - بهار و تدوین سناریوهای مدیریت منابع آب در بخش کشاورزی از مدل برنامه ریزی خطی و نرم افزار لینگو استفاده شد. این مدل با هدف تعیین الگوی کشت بهینه،‏ تعیین میزان تخصیص بهینه از منابع آب سطحی و زیرزمینی و حداکثر کردن سود حاصل از کشت محصولات تدوین گردید و با توجه به قیود و محدودیتها به اجرا درآمد. به منظور بررسی گزینه های مدیریتی سه سناریو بهینه‌سازی الگوی کشت در وضع موجود،‏ بهینه‌سازی الگوی کشت با اعمال محدودیت برداشت از منابع زیرزمینی،‏ بهینه‌سازی الگوی کشت با تغییر در شیوه آبیاری تدوین و با استفاده از مدل اجرا شد. نتایج بدست آمده از اجرای مدل حاکی از برتری سناریو تغییر شیوه آبیاری نسبت به دو سناریو دیگر می باشد به طوری که میزان آب مصرفی الگوی کشت 23.8 درصد کاهش و میزان تولید،‏ سطح قابل کشت و سود بدست آمده به ترتیب 13.1 درصد،‏ 12.7 درصد و 15.8 درصد نسبت به الگوی موجود افزایش نشان می‌دهد.

چکیده در سالهای اخیر،‏ دیدگاه جامعنگر و مدیریت یکپارچه،‏ جایگزین دیدگاه سنتی و بخشینگر در طرحهای توسعه منابع آب شده است. در این راستا،‏ یکی از پارامترهای مؤثر بر عملکرد سیستم،‏ رتبهبندی بهرهبرداری از مخازن در تأمین نیازهای مشترک پایاب است. در حقیقت،‏ ترتیب پر و خالی شدن مخازن که به صورت سری یا موازی قرار گرفتهاند،‏ بر نحوه توزیع ظرفیت خالی ذخیره در بین مخازن مؤثر است و از آنجا،‏ بر مجموع تلفات ناشی از سرریز و تبخیر و در نهایت مجموع آب تنظیمی از سدهای مخزنی اثر مستقیم دارد. در این مقاله،‏ از یک مدل شبیهسازی شبکه جریان با موتور بهینهسازی برنامهریزی خطی برای رتبهبندی بهرهبرداری از مخازن در یک دوره درازمدت آبدهی ماهانه استفاده شده است. به عنوان مطالعه موردی،‏ سیستم هفت مخزنی منابع آب زهره در جنوبغربی کشور بررسی شده است و گزینههای مختلفی برای رتبهبندی بهرهبرداری از سدهای مخزنی تعریف شده است که حدود 6 درصد بر کاهش تلفات سیستم شامل سرریز و تبخیر از سطح مخزن مؤثر بوده است. در این حالت،‏ کاهش تلفات مربوط به سرریز از سیستم منابع آب نقش مؤثرتری در مقایسه با تبخیر ایفا کرده است. همچنین بر اساس گزینه برتر رتبهبندی مخازن در مقایسه با گزینه پایه (اولویت یکسان)،‏ شاخص اعتمادپذیری و آسیبپذیری بهبود یافته است؛ اما شاخص سرعت برگشتپذیری اندکی افت داشته است و آثار رتبه بندی سدهای موازی،‏ مؤثرتر از آثار رتبهبندی سدهای سری بوده است.

چکیده استفاده از فناوری‌های بهینه‌سازی در عملکرد مخزن یک ایده جدید نیست و تاکنون فنون گوناگونی برای بهبود ظرفیت بهره‌وری عملکرد مخزن بکار گرفته شده‌اند. قاعده کلی در این روش‌های بهینه‌سازی،‏ تعیین مقادیر متغیرهای تصمیم برای حداقل یا حداکثر کردن تابع هدف است که یک سری محدودیت دارد. به عنوان هدف اصلی؛ در این مقاله،‏ با ترکیب الگوریتم ژنتیک و منطق فازی،‏ هیدروگراف خروجی بهینه،‏ بر اساس هیدروگراف ورودی به مخزن سد کارون 3 تعیین شده است. بدین طریق که،‏ از الگوریتم ژنتیک برای یافتن پارامترهای بهینه در روش سوگنو منطق فازی استفاده شده است. تابع هدف در این مسأله به صورت مجموعه ای از اهداف مختلف کنترل سیل مانند؛ حداقل کردن پیک خروجی،‏ حداقل سازی خرابی پایین دست،‏ ذخیره سیلاب‌ها،‏ و نگهداری سطح نهایی آب نزدیک به ذخیره مطلوب برای رفع نیاز آبی در آینده،‏ و نظایر آن منظور شده است. مثلاً پیک سیلاب خروجی برآورد شده در این روش نسبت به نتایج دو تحقیق قبلی به میزان 13.7 و 8 درصد کاهش داشته و برابر 12600 مترمکعب بر ثانیه تخمین زده شده است. همچنین مقایسه اعداد بیانگر آن است که حداکثر بالاآمدگی سطح آب نسبت به دو تحقیق دیگر در حدود یک متر کمتر است. علاوه بر این،‏ حداکثر تغییرات دبی خروجی درمقایسه با تحقیقات قبلی به ترتیب حدود 66 و 65 درصد کاهش یافته است....