رابطهای کلی برای محاسبه نسبت عمقهای مزدوج انواع مختلف پرش در سطوح شیبدار
دوره 10، شماره 3، پاییز 1395، صفحه 39-48
منوچهر شکریان، محمود شفاعی بجستان
چکیده اگرچه تاکنون پژوهشهای زیادی در رابطه با پرش در سطوح صاف شیبدار انجام شده اما بررسیای در سطوح شیبدار با بستر زبر انجام نشده است. هدف اصلی این پژوهش ارائه رابطهای کلی برای محاسبه نسبت عمقهای مزدوج پرش در سطوح شیبدار با بستر زبر بود. بدین منظور انواع مختلف پرش در سطوح شیبدار در دو حالت بستر صاف و زبر در محدوده وسیعی از زبری نسبی (0.032-0.546)، شیبهای مختلف تندآب (14.5، 20.5 و 27.5 درجه) و عدد فرود (1.3 تا 7.4) بهصورت آزمایشگاهی بررسی شد. با استفاده از نظریه باکینگهام تحلیل ابعادی، پارامترهای بیبعد مؤثر بر نسبت عمقهای مزدوج پرش در سطوح شیبدار به دست آمد و با استفاده از تئوری خود- تشابهی ناقص، رابطهای کلی استخراج شد. سپس، ضریبهای معادله کلی استخراج شد و دقت آن با استفاده از دادههای آزمایشگاهی این بررسی و منابع منتشر شده قبلی ارزیابی شد. نتایج بررسیها نشان داد که معادله دقت بالایی داشته و درصد متوسط خطای آن 7.5 درصد است. همچنین نتایج نشان داد که افزایش زبری نسبی سبب کاهش نسبت عمقهای مزدوج و عدد فرود اولیه جریان میشود به گونهای که در زبری نسبی0.54 کاهش 50 درصدی عدد فرود و نسبت عمقهای مزدوج را در پی داشت.
بررسی آزمایشگاهی اثر آبپایه بر خصوصیات پرش هیدرولیکی روی شیب معکوس
دوره 7، شماره 2، دی 1392، صفحه 89-96
پرستو پارسامهر، علی حسین زادهدلیر، داود فرسادی زاده، اکرم عباسپور
چکیده در تحقیق حاضر، خصوصیات پرش هیدرولیکی در یک کانال مستطیلی در دو حالت با کف افقی و با شیب معکوس به همراه آبپایه بررسی شده است. در مجموع 84 آزمایش با سه ارتفاع آبپایه (s) و دو شیب معکوس 1 و 1.5 % برای بستر در محدوده اعداد فرود 4.6 تا 7.4 و محدوده نسبت عمق ثانویه 4.5 تا 9.6 انجام شد. نتایج نشان داد نصب آبپایه طول پرش هیدرولیکی را در بستر با شیب افقی به طور متوسط 6.3 درصد و در بستر با شیب معکوس 1.5 درصد، 46.6 درصد کاهش می دهد. در مجموع به کارگیری آبپایه در حوضچه آرامش باعث تثبیت پرش روی شیب معکوس و بهبود خصوصیات پرش هیدرولیکی می شود.
مطالعه تئوری و آزمایشگاهی جهش هیدرولیکی واگرا با شیب کف معکوس
دوره 5، شماره 2، دی 1390، صفحه 121-130
امیر کاسی، جواد فرهودی، مهدی اسمعیلی ورکی
چکیده در این تحقیق مشخصات جهش هیدرولیکی واگرا در حوضچه مستطیلی با شیب کف معکوس به صورت تئوری و آزمایشگاهی بررسی شده است. بدین منظور با بسط مبانی تئوری جهش هیدرولیکی، روابط تئوری برای نسبت عمق ثانویه و افت نسبی انرژی استخراج و با آزمایشهایی بر روی یک مدل حوضچه آرامش واگرا با شیب کف معکوس، که برای این منظور طراحی و ساخته شده بود، عمق ثانویه، طول و سایر مشخصات جهش بررسی شد. آزمایشها برای 4 زاویه واگرایی (3، 5، 7 و 10 درجه) به اضافه جهش مستقیم در مقطع مستطیلی و برای 4 شیب کف معکوس (2.27، 4.1، 5.61 و 8 درصد) به همراه شیب صفر و در دامنه اعداد فرود (9-5.2) صورت گرفت. مقایسه نتایج نشان داد که مطابقت زیادی بین نسبت عمق ثانویه تئوری و تجربی وجود دارد. تجزیه و تحلیل نتایج نشان داد که بطور متوسط در هر زاویه واگرایی، افزایش شیب کف معکوس از صفر به 8 درصد باعث میشود در مقایسه با جهش کلاسیک، نسبت عمق ثانویه 47 درصد و طول نسبی جهش 35 درصد کاهش و افت نسبی انرژی 20 درصد افزایش یابد.
تخمین اندازه سنگ چین پایدار بهمنظور جلوگیری از پیشرفت آبشستگی در پایاب حوضچه آرامش(مطالعه موردی: سد نمرود)
دوره 5، شماره 1، خرداد و تیر 1390، صفحه 23-32
حمید تائبی، منوچهر فتحی مقدم، محمود شفاعی بجستان
چکیده آبشستگی موضعی پاییندست حوضچههای آرامش پدیدهای است که بهدلیل سرعت موضعی جریان بیش از حد آستانه حرکت سنگچین رخ میدهد. بر اثر این پدیده اختلاف ارتفاعی موضعی بین کف بتنی حوضچه و بستر رودخانه بهوجود میآید. برای دستیابی به اندازه سنگچینی که بتواند در برابر جریان متلاطم خروجی از حوضچه پایدار بماند و مانع پیشرفت آبشستگی شود، از مدل هیدرولیکی سد نمرود استفاده شد. آزمایشها با دبیهای مختلف، اعماق پایاب و اختلاف ترازهای متفاوت بین کف بتنی حوضچه و بستر پاییندست اجرا شد. نتایج نشان میدهند با افزایش عمق بحرانی، قطر ذره سنگچینی که بتواند در برابر جریان خروجی از حوضچه مقاومت کند، افزایش مییابد. همچنین با اضافه شدن عمق فرسایش یافته و کاهش پایاب قطر، سنگچین بزرگتری لازم دارد. با استفاده از روابط و نمودارهای ارائه شده در این تحقیق، با داشتن دبی جریان و عمق پایاب میتوان اندازه سنگچین پایدار را برای اختلاف ترازهای متفاوت بین کف حوضچه و بستر پاییندست تخمین زد.
