کلیدواژه‌ها = آب مصرفی
آبیاری

بررسی امکان بهبود صفات رشد و افزایش بهره‌وری مصرف آب با کشت تأخیری سیب زمینی در استان همدان

دوره 18، شماره 2، تابستان 1403، صفحه 85-94

https://doi.org/10.22034/IWRJ.2024.14709.2591

خسرو پرویزی، علی قدمی فیروزآبادی

چکیده به منظور بررسی امکان کشت تاخیری سیب زمینی در همدان و همچنین مقایسه با کشت معمول آن در خردادماه بر میزان مصرف آب و عملکرد کمی و کیفی سیب‌زمینی، آزمایشی در طی دو سال زراعی 1398 و 1399 در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی همدان به اجرا درآمد. در این آزمایش سه رقم سیب‌زمینی شامل ارقام سانته (متوسط‌رس)، آریندا (زودرس) و بانبا (نیمه دیررس) با چهار تاریخ کشت 1- 15 خرداد (کشت معمول منطقه)، 2- اول تیرماه 3- 15 تیرماه و 4- 30 تیرماه در قالب طرح خردشده نواری کشت شد. در این آزمایش سیستم آبیاری تیپ مورد استفاده قرار گرفت. صفات مورد اندازه‌گیری شامل سبز شدن 90 درصد (جوانه‌زنی 90 درصد)، تاریخ پوشش کامل، ارتفاع بوته در گلدهی، تعداد ساقه در بوته، عملکرد کل، درصد بدشکلی و رشد ثانویه غده، درصد ماده خشک غده و کارآیی مصرف آب بود. براساس نتایج تجزیه واریانس مرکب حاصل از اجرای آزمایش در طی دو سال مشخص شد که اثرات رقم و تاریخ کشت بر کلیه صفات رشد، عملکرد کل و کارآیی مصرف آب معنی‌دار است. همچنین اثر متقابل رقم و تاریخ کاشت نیز در اغلب صفات رشد و همچنین عملکرد غده و درصد ماده خشک غده معنی‌دار می‌باشد. نتایج نشان داد که در هر سه رقم مورد بررسی به طور متوسط افزایش عملکرد غده با کاشت در 15 خردادماه نسبت به کشت تاخیری (30 تیرماه) با متوسط 2/6 درصد بیشتر بود، هر چند این سه رقم واکنش متفاوتی نشان دادند. در مقابل کارآیی مصرف آب در کشت تاخیری (30 تیرماه) نسبت به کشت معمول (15 خردادماه) به میزان 53/1 کیلوگرم در مترمکعب آب (27 درصد) افزایش پیدا کرد.

رابطه آب و خاک و گیاه

اثر متقابل دور آبیاری و نیترات آمونیوم بر عملکرد و شاخص‌های بهره‌وری فیزیکی و اقتصادی آب گیاه داروئی مامیران

دوره 17، شماره 4، زمستان 1402

https://doi.org/10.22034/iwrj.2023.14426.2535

پریسا کریمی، محمد حسن بیگلوئی، امیر صحرارو، هدایت زکی‌زاده، باب اله فرجی

چکیده به‌منظور بررسی اثر تعداد دور آبیاری و نیترات آمونیوم بر عملکرد و شاخص‌های بهره‌وری فیزیکی و اقتصادی آب گیاه داروئی مامیران (Chelidonium majus L.)، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار در گلخانه‌ی تحقیقاتی دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان در سال 1396 اجرا گردید. فاکتورها شامل دور آبیاری در سه سطح ( 4، 8 و 12 روز) به ترتیب به‌صورت I2، I1 و I3 و کود نیتروژن بر پایه نیترات آمونیوم در پنج سطح (0، 45، 60، 75 و 95 کیلوگرم در هکتار) به‌ترتیب به‌صورت N0، N45، N60، N75 و N95 بودند. نتایج نشان داد که بیشترین وزن تر بوته با 92/92 گرم در بوته در دور آبیاری 8 روز با سطح کود 95 کیلوگرم بر هکتار بدست آمد. همچنین بیشترین شاخص‌های بهره‌وری فیزیکی و اقتصادی آب مبتنی بر سود ناخالص و سود خالص بر پایه وزن تر کل بوته به‌ترتیب با 65/8 کیلوگرم بر مترمکعب و 34639329 و 17319665 ریال بر مترمکعب در تیمار دور آبیاری 8 روز با سطح کود 95 کیلوگرم بر هکتار بدست آمد. بنابراین تیمار دور آبیاری I2 با سطح کود N95 مناسب‌ترین گزینه از نظر عملکرد و شاخص‌های بهره‌وری آب برای تولید گیاه داروئی مامیران کبیر در شرایط گلخانه می‌باشد.