پژوهش آب ایران

چکیده توسعه کشاورزی باعث افزایش بهره‌برداری از منابع آب زیرزمینی در دشت ماهی‌دشت کرمانشاه شده است. این افزایش بهره‌برداری و همچنین خشکسالی‌ها باعث افت شدید سطح آب زیرزمینی در این دشت شده است. یکی از راهکارهای مناسب برای کاهش این بحران،‏ تغذیه مصنوعی آب‌های زیرزمینی است. انتخاب مکان مناسب برای اجرای طرح‌های تغذیه مصنوعی از مهمترین مراحل این طرح‌ها است. در تحقیق حاضر برای مکان‌یابی پخش سیلاب،‏ از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)‎ استفاده شد. برای این منظور،‏ 7 عامل مؤثر در مکان‌یابی تغذیه مصنوعی به روش پخش سیلاب در نظر گرفته شد. سپس لایه‌های اطلاعاتی هر یک از این عوامل در محیط GIS تهیه شد. محدوده‌های تغییراتی لایه‌ها بر اساس اهمیت آن‌ها در مکان‌یابی،‏ طبقه‌بندی شده و سپس لایه‌های اطلاعاتی نسبت به یکدیگر و طبقات هر لایه اطلاعاتی با توجه به اهمیت در مکان‌یابی،‏ با استفاده از سیستم تحلیل سلسله مراتبی (AHP)‎ ارزش‌گذاری شده و در محیط GIS تلفیق یافت. در نتیجه این تحقیق،‏ %6 از گستره دشت در قالب 5 ناحیه مجزا و با وسعت 2498.75 هکتار به عنوان مناسب‌ترین مکان برای تغذیه مصنوعی آب‌های زیرزمینی به روش پخش سیلاب،‏ انتخاب شد. برای نواحی انتخابی میزان رواناب تولیدی محاسبه و الویت مکان‌های انتخابی با توجه به موجودیت منابع آب مشخص شد.

چکیده یکی از محدودیت‌های معادله بوسینسک این است که پارامترهای آن (مانند هدایت هیدرولیکی) وابسته به مقیاس هستند. در این تحقیق با فرض تغییرات توانی جریان در داخل حجم کنترل و استفاده از سری تیلور مرتبه کسری،‏ معادله بوسینسک مرتبه کسری به دست آمد. برخلاف معادله بوسینسک،‏ پارامترهای معادله بوسینسک مرتبه کسری ثابت و مستقل از مقیاس هستند. شکل خطی معادله بوسینسک مرتبه کسری با استفاده از روش نمایش طیفی حل تحلیلی گردید و یک مدل ریاضی برای محاسبه فاصله زهکش‌های زیرزمینی ارائه شد. مقادیر بهینه پارامترهای مدل ریاضی به دست آمده در این تحقیق و مدل ریاضی گلور- دام به روش مسأله معکوس تخمین زده شد. در روش مسأله معکوس از داده‌های سطح ایستابی بین دو زهکش زیرزمینی و روش بهینه‌سازی الگوریتم زنبورهای عسل استفاده شد. دقت مدل ریاضی به دست آمده با استفاده از داده‌های سطح ایستابی بین دو زهکش بررسی و با مدل گلور-دام مقایسه شد. نتایج نشان داد که مدل مذکور نسبت به مدل ریاضی گلور- دام با دقت بیشتری نیمرخ سطح ایستابی بین دو زهکش را پیش‌بینی می‌کند.