نویسنده = عباس خاشعی سیوکی

تعیین الگوی کشت بهینه جهت جلوگیری از افت آب زیرزمینی با استفاده از الگوریتم PSO

دوره 8، شماره 1، تیر 1393، صفحه 137-146

عباس خاشعی سیوکی، بیژن قهرمان، مهدی کوچک زاده

چکیده دشت نیشابور دراستان خراسان رضوی با شرایط اقلیمی خشک و نیمه‌خشک و با تکیه بر منابع آبی زیرزمینی یکی از قطب‌های مهم تولیدات زراعی کشور محسوب می‌شود. در این پژوهش با مدل بیلان آب زیرزمینی معادلات لازم برای تخمین نوسانات سطح آب تعیین شد. در ادامه به‌دلیل زیاد بودن متغیرهای تابع هدف در بهینه‌سازی مصرف آب،‏ با روش‌های فراکاوشی و هوشمند PSO که نیاز به محاسبات کم‌تر و کارآیی بیش‌تر نسبت به دیگر روش‌ها دارند الگو و تراکم کشت بهینه محصولات زراعی منطقه مطالعاتی تعیین شد. نتایج مدل بر مبنای یک سال نرمال نشان داد که برای به حداقل رساندن افت سطح آب،‏ در صورت وقوع بارش برابر میانگین بارش سالانه منطقه،‏ کشاورزان فقط مجاز به برداشت 359 میلیون مترمکعب از آبخوان دشت نیشابور در طول سال هستند که با این حجم آب باید 59706 هکتار از اراضی دشت را فاریاب کرد که 48789 هکتار کم‌تر از وضع موجود است. به طوری که 48802 هکتار از ارضی تحت کشت محصولات را کاهش داد و فقط 183 هکتار به اراضی گوجه‌فرنگی افزود.

ارزیابی پتانسیل استحصال آب از آبخوان از روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی (مثال موردی: دشت نیشابور)

دوره 5، شماره 2، دی 1390، صفحه 171-180

عباس خاشعی سیوکی، بیژن قهرمان، مهدی کوچک زاده

چکیده رشد روز افرون صنعت و کشاورزی در دشت نیشابور از یک طرف و افت سطح آب زیرزمینی و کاهش کیفیت آب از سویی دیگر باعث شده است که نیاز به شناسایی مکان‌های مناسب جهت استحصال آب زیرزمینی در سطح این دشت امری مهم تلقی شود. هدف از این مطالعه ارایه روش فرآیند سلسله مراتبی فازی (FAHP) است که با توجه به خصوصیات کمی و کیفی آبخوان، نواحی مناسب برداشت آب را مشخص می‌کند. بدین منظور با استفاده از اطلاعات موجود آبخوان، پارامترهای کمی و کیفی مانند ضریب انتقال، هم افت سطح ایستابی و هم شوری آب آبخوان بررسی شد. در ابتدا تابع عضویت فازی برای هر پارامتر تعیین و با روش AHP با نرخ سازگاری 0.05 نقشه پهنه بندی شاخص استحصال تهیه شد. نتایج نشان داد که 8.52 درصد دارای قابلیت استحصال خیلی زیاد،55.72 درصد از سطح دشت دارای قابلیت استحصال زیاد، 3.85 درصد دارای قابلیت استحصال کم و 0.42 درصد از مساحت دشت در کلاس نامناسب قرار گرفته است. نقشه پهنه بندی شاخص حاکی از این بود که نواحی جنوب شرقی دشت قابلیت خیلی زیاد و حاشیه شرق دشت قابلیت زیادی در استحصال آب دارند و بهترین نواحی برای برداشت آب زیرزمینی هستند.