نویسنده = حسن اقلی، علیرضا

تعیین تأثیرپذیری نتایج آزمون نفوذسنجی از کیفیت آب ورودی در پیش‌بینی پتانسیل انسداد معدنی پوشش‌های زهکشی مصنوعی

دوره 7، شماره 1، تیر 1392، صفحه 11-19

شهره پدرام، علیرضا حسن‌اقلی

چکیده این تحقیق در شرایط آزمایشگاهی با استفاده از دو مدل فیزیکی نفوذسنج انجام شد. به دلیل لزوم مطالعه اثر کیفیت آب ورودی بر نتایج آزمون نفوذسنجی،‏ علاوه بر کاربرد آب غیرشور با 0.78=dS/m  EC و 1.23=0.5(meq/lit)‎SAR،‏ استفاده از زه‌آب‌های شور منطقه خرمشهر به ترتیب با 124=dS/m  EC ،‏  79.28=0.5(meq/lit)‎‎SAR و 22.2=dS/m  EC ،‏ 26.27=0.5(meq/lit)‎SAR‎ در حضور خاک شور- سدیمی (169.3=dS/m  EC ،‏45.18=0.5(meq/lit)SAR)‎،‏ مدنظر قرار گرفت. پوشش مصنوعی مورد استفاده از نوع PP450 بود که مطابق ضوابط طراحی،‏ مناسب خاک منطقه تشخیص داده شد. آزمون‌ها در پنج گرادیان هیدرولیکی 1،‏ 2.5،‏ 5،‏ 7.5 و 10 و سه تکرار انجام شد و شاخص‌های هدایت هیدرولیکی و نسبت گرادیان به صورت آزمایش در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی بررسی شد. نتایج نشان داد که اگر چه در تمامی آزمون‌ها نسبت گرادیان کمتر از یک بود،‏ لیکن کمیت آن در شرایط کاربرد شورترین زه‌آب به میزان بحرانی (1.0) نزدیک‌تر شد. با مقایسه مقادیر متوسط هدایت هیدرولیکی مشخص شد که مقدار آن با افزایش EC آب ورودی کاهش یافت،‏ به طوری که متوسط هدایت هیدرولیکی در شرایط کاربرد آب غیرشور به ترتیب 3.55 و 1.26 برابر متوسط آن درکاربرد زه‌آب با EC برابرdS/m 124 و dS/m ‎22.2 بود. کاهش قابل توجه مقادیر متوسط هدایت هیدرولیکی و افزایش نسبت گردایان‌ در شرایط کاربرد آب با شوری‌های بالاتر،‏ حکایت از آن دارد که به کیفیت آب باید به عنوان یک عامل تأثیرگذار بر نتایج آزمون نفوذسنجی توجه

بررسی لایسی‌متری موازنه آب و نمک ناحیه ریشه نهال خرما در مدیریت‌های مختلف زراعی

دوره 7، شماره 1، تیر 1392، صفحه 203-212

پروانه تیشه زن، عبد علی ناصری، علیرضا حسن اقلی، موسی مسکرباشی

چکیده تنش‌های شوری و خشکی از مهمترین مسائل در مناطق خشک و نیمه خشک می‌باشد. به منظور بررسی اثرحفظ رطوبت خاک و نیز کنترل سطح ایستابی شور بر بیلان آب و نمک ناحیه ریشه،‏ گیرایی و رشد نهال‌ خرما،‏ آزمایش لایسیمتری در قالب طرح کرت‌های دو بار خرد شده با سه سطح شوری آب زیرزمینی (S1≤4 ،‏ S2=8 و S3=12 دسی‌زیمنس‌برمتر)،‏ دو عمق سطح ایستابی (D1=60 و D2=90 سانتی‌متر) و دو سطح کاربرد مالچ (M1 =بدون مالچ و M2=برگ خرد شده خرما حدود 5.5 کیلوگرم در متر مربع) در سه تکرار انجام پذیرفت. میزان آب آبیاری بر اساس روش تشت تبخیر تخمین زده شد. نتایج نشان داد که عمق کمتر آب زیرزمینی،‏ میزان تجمعی ETc را 4.43 تا 9.23 درصد و 9.28 تا 12.3 درصد به ترتیب در تیمارهای بدون مالچ و با مالچ افزایش داد. مالچ دهی به آبشویی نمک‌ها کمک کرد،‏ به‌طوری‌که شوری خاک لایسیمترهای دارای پوشش کاهش یافت. درصد گیرایی نهال‌های خرما 100 درصد بود. کاربرد مالچ باعث بهبود رشد نهال‌ها شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که مالچ‌دهی در سطح یک درصد بر میزان تبخیر و تعرق تجمعی،‏ تغییرات شوری ناحیه ریشه،‏ محیط تنه،‏ تعداد برگ و برگچه و طول برگ نهال‌های جوان خرما مؤثر است. شوری و عمق آب زیرزمینی تأثیر معنی‌داری بر هیچ کدام از شاخص‌ها نداشت. بنابراین،‏ رشد مناسب نهال‌های خرما در شرایط منطقه با مدیریت مناسب امکان‌پذیر است

مطالعه آزمایشگاهی اثر میزان SAR و EC آب آبیاری بر عملکرد پوشش سیستم زهکشی

دوره 5، شماره 1، خرداد و تیر 1390، صفحه 125-134

حسن اوجاقلو، تیمور سهرابی، حسن رحیمی، مهدی قبادی نیا، عل‍یرضا حسن اقلی، مسعود محمدی

چکیده ضرورت استفاده از پوشش یکی از موارد اصلی در طراحی سیستم زهکشی‌ زیرزمینی است. نسبت جذب سدیمی (SAR)‎ و شوری آب آبیاری (ECi)‎ از پارامترهای مؤثر بر پراکنش ذرات خاک و در نتیجه افزایش احتمال رسوب‌گذاری در لوله‌های زهکش زیرزمینی بدون پوشش است. در این تحقیق،‏ آزمایش نفوذسنجی برای تعیین شاخص نسبت گرادیان و گرادیان خروجی برای بررسی پتانسیل گرفتگی و احتمال ورود ذرات خاک به‌داخل لوله‌های زهکش با استفاده از سه نمونه آب با مقادیر متفاوت SAR و شوری اجرا شد. آزمون نفوذسنجی روی سه سیستم زهکشی،‏ شامل سیستم زهکشی بدون پوشش،‏ سیستم دارای پوشش معدنی و مصنوعی اجرا شد. در این آزمایش‌ها،‏ تغییرات دبی،‏ نفوذپذیری سیستم،‏ شاخص نسبت گرادیان و گرادیان خروجی بررسی شد. نتایج نشان داد مقادیر شاخص نسبت گرادیان در سیستم بدون پوشش بین 1.34 تا 2.74 می‌باشد که نشان دهنده وجود پتانسیل گرفتگی در محل ورود جریان به‌داخل زهکش بود. با این وجود ورود ذرات خاک به‌داخل زهکش مشاهده نشد. درحالی‌که در سیستم‌های با پوشش،‏ مقدار شاخص مذکور در بیشتر مواقع کمتر از یک بود. نتایج مقایسه گرادیان شکست هیدرولیکی با گرادیان خروجی در هر گرادیان،‏ نشان داد اختلاف عملکرد فیلتری بین سیستم بدون پوشش و سیستم‌های با پوشش ناچیز بود. در مقابل بین عملکرد هیدرولیکی آن‌ها تفاوت وجود داشت.