پارامترهای هندسی موثر بر ضریب دبی سرریزکلیدپیانویی دریچهدار
دوره 14، شماره 3، پاییز 1399، صفحه 115-121
مسعود اکبری، فرزین سلماسی، هادی ارونقی، مسعود کرباسی، داود فرسادی زاده
چکیده سرریز کلید پیانویی نوع، جدیدی از سرریزهای تاج طولانی است. به دلیل پیچیدگی هندسی این نوع سرریزها، در سالهای اخیر مطالعات زیادی دربارة آنها انجام شده است. ایدة اضافه کردن دریچه در کلید ورودی سرریز کلید پیانویی برای بهبود عملکرد هیدرولیکی این نوع سرریز برای اولین بار در آزمایشگاه هیدرولیک گروه مهندسی آب دانشگاه تبریز بررسی شد. برای بررسی پارامترهای مؤثر روی ضریب دبی سرریز کلید پیانویی دریچهدار مانند: ابعاد دریچه، عمق جایگذاری دریچه در کلید ورودی، نسبت عرض کلید ورودی به عرض کلید خروجی و بار آبی روی سرریز کلید پیانویی دریچهدار، از 156 دادة آزمایشگاهی مربوط به سرریزهای کلید پیانویی دریچهدار استفاده شد. همچنین با استفاده از مدلهای رگرسیون خطی و غیرخطی چندمتغیره در نرمافزار متلب 2018، دو رابطه برای ضریب دبی سرریز کلید پیانویی دریچهدار ارائه شد. از میان 188 دادة آزمایشگاهی برای سرریز کلید پیانویی و سرریز کلید پیانویی دریچهدار، تعداد 156 داده مربوط به سرریز کلید پیانویی دریچهدار است. از این تعداد داده 70 درصد به عنوان دادههای آموزش و 30 درصد بهعنوان دادههای آزمون مدل استفاده شد. نتایج بررسی نشان داد بار آبی روی سرریز کلید پیانویی، نسبت عرض کلید ورودی به عرض کلید خروجی، عمق جایگذاری دریچه در کلید ورودی، ابعاد دریچه بهترتیب بیشترین تأثیر را بر ضریب دبی سرریز کلید پیانویی دریچهدار دارند. روش رگرسیون غیرخطی با 0.035=RMSE و 0.961=R2 و %4.562=MARE نتایج بهتری نسبت به روش رگرسیون خطی با 0.061=RMSE و 0.865= R2 و %9.491 = MARE ارائه داده است.
مدل تحلیلی تغییرات عمق آب در کانال پایین دست تقاطع چهارشاخه با جریان زیربحرانی
دوره 12، شماره 1، بهار 1397، صفحه 73-81
سید حسین حسینی، داود فرسادی زاده، علی حسین زاده دلیر، فرزین سلماسی
چکیده مطالعه ی تغییرات عمق آب در کانالهای پایین دست تقاطع کانال ها، برای فراهم کردن وضعیت لازم در دهانه آبگیرها بسیار مهم است. در این پژوهش مدلی تحلیلی برای بررسی پارامترهای هیدرولیکی و هندسی مختلف نظیر نسبت دبی ورودی، ارتفاع سرریزهای خروجی، نسبت ارتفاع سرریزهای انتهای کانال ها، تراز کف کانالهای فرعی، عدد فرود کانال ورودی اصلی و زاویه تقاطع کانالها روی تغییرات عمق آب پایین دست تقاطع چهارشاخه با جریان زیربحرانی ارائه و نتایج آن با نتایج آزمایشگاهی مقایسه شد. نتایج نشان داد که با افزایش نسبت دبی ورودی، نسبت ارتفاع سرریز انتهای کانال خروجی فرعی به ارتفاع سرریز انتهای کانال خروجی اصلی، تراز کف کانالهای فرعی و ارتفاع سرریزهای خروجی عمق جریان در کانال خروجی اصلی افزایش می یابد. مقایسه نتایج مدل تحلیلی و آزمایشگاهی مربوط به عمق جریان در کانال پایین دست نیز مطابقت خوبی را نشان داد، به گونه ای که حداکثر خطای به دست آمده کمتر از 10 درصد بود.
بررسی تأثیر سوراخآب بر توزیع زیرفشار و گرادیان هیدرولیکی در زیر سدهای بتنی با پی نفوذپذیر
دوره 9، شماره 3، پاییز 1394، صفحه 181-186
نوید ناصحی اسکویی، فرزین سلماسی
چکیده مدلسازی جریان نشت از زیر سازههای آبی که بر روی پی با مواد نفوذپذیر ساخته شدهاند، از جمله موارد اساسی است که قبل از احداث سازه باید بررسی شود، تا از مشکلاتی مانند فرسایش مواد پی، نشست سازه و نشت آب از زیر سازه جلوگیری شود. در صورتی که در فرآیند طراحی نتوان بر مواردی مانند پدیده لولهای شدن، کاهش نیروهای زیرفشار و گرادیان هیدرولیکی و همچنین کنترل جریان نشت از زیر سازه فائق آمد، میتوان از راهحلهایی کمکی مانند احداث کفبندهای افقی، دیوارههای آببند و همچنین نصب سوراخآب استفاده کرد. در این پژوهش به بررسی تأثیر سوراخآب روی توزیع زیرفشار و گرادیان هیدرولیکی پرداخته شده است. برای این منظور معادله حاکم بر جریان نشت از محیط متخلخل به کمک روش عددی حجم کنترل برای حالتهای مختلف حل شد. تمامی محاسبات توسط محیط ساده ولی قدرتمند صفحه گسترده Excel انجام شده است. نتایج این پژوهش نشان میدهد استفاده از سوراخآب در کفبند حوضچه آرامش سد میتواند از عمق دیوارههای آببند مورد نیاز بکاهد که این امر موجب صرفهجویی اقتصادی زیادی برای طرح میشود. هرچه سوراخآب از پنجه سد فاصله پیدا کند و به پاییندست سازه منتقل شود از تأثیر مثبت آن کاسته میشود.
