پژوهش آب ایران

چکیده مطالعه ی تغییرات عمق آب در کانالهای پایین دست تقاطع کانال ها، برای فراهم کردن وضعیت لازم در دهانه آبگیرها بسیار مهم است. در  این پژوهش مدلی تحلیلی برای بررسی پارامترهای هیدرولیکی و هندسی مختلف نظیر نسبت دبی ورودی، ارتفاع سرریزهای خروجی، نسبت ارتفاع سرریزهای انتهای کانال ها، تراز کف کانالهای فرعی، عدد فرود کانال ورودی اصلی و زاویه تقاطع کانالها روی تغییرات عمق آب پایین دست تقاطع چهارشاخه با جریان زیربحرانی ارائه و نتایج آن با نتایج آزمایشگاهی مقایسه شد. نتایج نشان داد که با افزایش نسبت دبی ورودی، نسبت ارتفاع سرریز انتهای کانال خروجی فرعی به ارتفاع سرریز انتهای کانال خروجی اصلی، تراز کف کانالهای فرعی و ارتفاع سرریزهای خروجی عمق جریان در کانال خروجی اصلی افزایش می یابد. مقایسه نتایج مدل تحلیلی و آزمایشگاهی مربوط به عمق جریان در کانال پایین دست نیز مطابقت خوبی را نشان داد، به گونه ای که حداکثر خطای به دست آمده کمتر از 10 درصد بود.

چکیده پایین‌افتادگی سطح آب در کانال یا بالارفتن سطح ایستابی باعث تغییر در رژیم رطوبتی خاک اطراف کانال شده و شیب‌های بدنه کانال را تخریب می‌کند. در این پژوهش با استفاده از مدل عددی و فیزیکی پایداری شیب جانبی کانال خاکی با دو شیب بدنه مختلف با وجود سطح ایستابی بررسی شد. سپس نصب پرده آب‌بند به عنوان روش کنترل،‏ تحلیل شد. نتایج آزمایش‌ها نشان داد که سطح نشت و فشار پیزومتریک نزدیک سطح خاک دو عامل مهم در پایداری شیب جانبی کانال خاکی است. برای کنترل تخریب در شیب تندتر خاک پرده آب‌بند باید تا زیر تراز کف کانال پیش رود ولی در مورد شیب‌های ملایم‌تر دیوار جانبی کانال عمق نفوذ آن تا تراز کف کانال کافی است. هم‌چنین مدل عددی در مقایسه با نتایج آزمایشگاهی با دقت خوبی پارامترهای فشار کل،‏ دبی و خط فریاتیک را شبیه‌سازی کرد،‏ به طوری که متوسط خطا در برآورد دبی و فشار کل در مدل عددی نسبت به نتایج آزمایشگاهی به ترتیب 5.66% و 2.08% به دست آمد.