پژوهش آب ایران

چکیده امروزه مدیریت منابع بخصوص منابع آب به دلیل ضرورت رسیدگی به مسائل چالش برانگیز موجود بین بخش عرضه و تقاضا، وظیفه ای حیاتی برای مدیران و برنامه ریزان است. آب، انرژی و غذا برای آسایش انسان، کاهش فقر و توسعه پایدار ضروری است و جز جدایی‌ناپذیر زندگی انسان ها هستند. ایران در شرایط اقلیمی خشک و نیمه خشک قرار دارد و میانگین نزولات جوی در آن بسیار کم است. بنابراین اعمال مدیریت صحیح از منابع آب برای تامین غذا در آینده، با توجه به شرایط کمبود و بحران آب بسیار حائز اهمیت است. در این پژوهش دو منطقه در غرب کشور (میاندربند و اشترینان) با هدف ارزیابی و مقایسه تفاوت‌های مدیریت زراعی که تفاوت عملکرد کشاورزان در کشت‌های یکسان با آب و هوای مشابه می‌باشد، جهت کشاورزی پایدار با همبست آب، غذا و انرژی‌ ، بررسی گردید. همبست شامل شش شاخص آب مصرفی، انرژی مصرفی، بهره‌وری آب، بهره‌وری انرژی، بهره‌وری اقتصادی آب و بهره‌وری اقتصادی انرژی می‌باشد که نتیجه نهایی از طریق وزن‌دهی و میانگین این شاخص‌ها منتج می‌گردد. اطلاعات مورد استفاده از طریق مصاحبه با 43 نفر از کشاورزان، مشاهدات میدانی، ارگان‌های زیربط و نرم‌افزار NETWAT حاصل شده است. در این مطالعه سه محصول گوجه‌فرنگی، سیب‌زمینی و خیار که در دو منطقه کشت غالب هستند، مورد ارزیابی قرار گرفته شد. شاخص گوجه‌فرنگی، خیار و سیب‌زمینی در میان‌دربند به ترتیب 87/0، 49/0، 24/0 و در اشترینان به ترتیب 96/0، 48/0و 33/0 می‌باشد. در هر دو منطقه بر مبنای شاخص آب، غذا و انرژی کاشت گوجه‌فرنگی بهترین شرایط را داراست. پیشنهاد می‌شود جهت اصلاح الگوی کشت با درنظر گرفتن همبست به عنوان ابزاری مدیریتی که جوانب مصرف آب و انرژی و امنیت غذا را در نظر می‌گیرد، استفاده شود.

چکیده پایش رطوبت خاک و داده هواشناسی،‏ به طور هم‌زمان روشی مطمئن برای تعیین آب مورد نیاز و برنامه‌ریزی آبیاری گیاه است. این پژوهش،‏ به منظور تعیین نیاز آبی دو رقم تجاری انار(ملس یزدی و ملس ساوه) و همچنین تأثیر سطح‌های مختلف آبیاری روی عملکرد محصول تولیدی در سطح یک هکتار از باغ‌های چهارساله انار انجام شده است. این آزمایش در قالب طرح فاکتوریل با پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه سطح آبیاری I1،‏ I2،‏ I3 شامل آبیاری کامل (FC)‎،‏ 25 و 50 درصدکم آبیاری در سه تکرار انجام شد. به‌منظور تحلیل سطح‌های مختلف آبیاری و همچنین تعیین مقدار آب آبیاری در هر دور،‏ درصد رطوبت حجمی خاک به‌وسیله دستگاه TDR (مدل TRIME_FM)‎ اندازه‌گیری شد. با محاسبه میزان آب مصرف شده در پایان فصل رشد در هر یک از سطح‌های آبیاری،‏ مشخص شد که برای سه سطح آبیاری I1،‏ I2،‏ I3 به‌ترتیب 3744.44،‏ 2783.10،‏ 1873.10 مترمکعب در هکتار آب مصرف شده است. تغییرات آب مصرف شده در تیمار I1 در طول فصل رشد از 0.6 تا 2.43 میلی‌متر بر روز بوده است. نتایج تجزیه واریانس عملکرد محصول نشان داد که سطح‌های آبیاری I1 و I2 در سطح 5 درصد دارای اختلاف معنی‌دار با I3 بودند.