پژوهش آب ایران

چکیده هیدرولوژی برف پیچیده‌تر از باران بوده و معمولاً به صورت مستقیم در تولید رواناب اثرگذار نیست. در حوضه‌های کوهستانی ذوب برف دربرگیرنده بخش اصلی جریان کل در خروجی حوضه است. پس در این بررسی،‏ به واسنجی و صحت‌یابی دو پارامتر درجه حرارت بحرانی و ضریب درجه روز در حوضه آبریز کارون،‏ به عنوان یکی از مهم‌ترین حوضه‌های کوهستانی ایران پرداخته شد. شبیه‌سازی سیلاب با نرم‌افزار HEC-HMS انجام شد. بهترین مقدار ضریب درجه روز و درجه حرارت بحرانی برای منطقه حوضه آبریز رودخانه کارون تا خروجی پل شالو به ترتیب برابر 3.2 میلی‌متر بر درجه سانتی‌گراد روز و 2.5 درجه سانتی‌گراد به دست آمد. بررسی خصوصیات هیدروگراف سیل‌های منتخب در این بررسی و ارزیابی مقادیر به دست آمده بر اساس شاخص‌های آماری مجذور مربعات خطا و ضریب تبیین نشان داد که با واسنجی پارامتری درجه حرارت بحرانی و ضریب درجه روز به عنوان پارامتر‌های مؤثر بر رواناب حاصل از ذوب برف برازش خوبی بین هیدروگراف مشاهده‌ای و شبیه‌سازی شده حاصل شده است. همچنین با در دست داشتن مقادیر بهینه شماره منحنی،‏ زمان تأخیر و تلفات اولیه به عنوان پارامترهای مؤثر در پیدایش رواناب مستقیم در حوضه می‌توان برازش دقیقی بین هیدروگراف مشاهده‌ای و محاسباتی با مدل HEC-HMS در شبیه‌سازی رواناب حاصل از ذوب برف و بارش در منطقه ایجاد کرد.

چکیده افزایش روز افزون جمعیت و بالا رفتن استانداردهای زندگی در بسیاری از کشورها موجب افزایش نیاز به منابع آب با کیفیت مناسب برای مصارف مختلف کشاورزی،‏ صنعت و شرب شده است. سفره‌های آب‌ زیرزمینی به‌عنوان یکی از مهمترین منابع تأمین کننده آب با خطرات متفاوتی مانند افت سطح،‏ کاهش میزان تغذیه به سبب نقصان بارندگی و آلاینده‌های طبیعی و غیرطبیعی روبرو است. از این رو پایش کیفی منابع آب زیرزمینی اهمیت فوق‌العاده‌ای دارد. در این مقاله،‏ مطالعه و بررسی 50 حلقه چاه آبیاری دشت کشاورزی قزوین در دوره 1382 تا 1386 ارائه شده است. طبقه‌بندی کیفی آب زیرزمینی جهت مصارف شرب به کمک استاندارد سازمان بهداشت جهانی و جهت مصارف کشاورزی به کمک روش ویلکاکس انجام شده و با رویهم گذاری نقشه‌های مصارف شرب و کشاورزی،‏ آب زیرزمینی دشت قزوین از لحاظ این نوع مصارف طبقه‌بندی شده است. به‌منظور تحلیل مکانی کیفیت آب‌های زیرزمینی از امکانات نرم‌افزاری زمین‌آمار ArcGIS نسخه 9.2 استفاده شده است. نتایج بررسی‌ها نشان داد که در فصول تر سال‌های مورد مطالعه،‏ کیفیت آب زیرزمینی کاهش یافته است. به‌طوری که با افزایش افت سطح آب،‏ مقادیر TDS و EC آب‌های زیرزمینی دشت قزوین روند نزولی داشته‌اند. با بررسی مکانی پارامترهای کیفی آب‌های زیرزمینی محدوده مطالعه مشخص شد که 10 درصد از کل آب‌های زیرزمینی دشت مذکور برای مصارف شرب و کشاورزی مطلوب و 6 درصد از آن برای این مصارف نامطلوب است. همچنین 0.4 درصد از کل آب زیرزمینی فقط برای کشاورزی مطلوب و 83.6 درصد آن از کیفیت متوسط برخوردار است.