پژوهش آب ایران

چکیده در این پژوهش برای تعیین الگوی توزیع زمانی بارش در حوزه آبخیز سنگانه استان خراسان رضوی،‏ ابتدا با بررسی کلیه رگبارهای مشاهداتی در طول دوره‌ی آماری 2013- 2005،‏ رگبارهای منفرد در تداوم‌های 5‎/0>،‏ 1-0.5،‏ 3-1،‏ 6-3،‏ 9-6 و 9< ساعته استخراج شده و برای ارایه الگوهای توزیع زمانی رگبارها از روش محاسباتی پیل‌گریم استفاده شده است. نتایج حاصله از این پژوهش نشان می‌دهد که بیشتر رگبارهای رخ داده در منطقه سنگانه از نوع چارک اولی بوده و با افزایش زمان رگبار،‏ به تعداد رگبارهای چارک دوم تا چهارم افزوده می‌شود. علاوه بر این،‏ 61 درصد از رگبارهای فرساینده تداومی کمتر از سه ساعت داشته و اکثراً از نوع چارک دومی و سومی هستند. به منظور ارزیابی آماری داده‌های توزیع با زمان مشخص نیز از آزمون کای اسکوئر استفاده شده است. نتایج به دست آمده نشان داد که در تداوم‌های کمتر از 0.5،‏ 1-0.5 و بیشتر از 9 ساعت،‏ رابطه معنی‌داری بین رتبه و چارک وجود داشته و الگوها قابلیت بالایی برای استفاده دارند؛ اما در سایر تداوم‌ها،‏ الگوها قابل اعتماد نیستند. علاوه بر این،‏ مقایسه الگوهای منطقه‌ای به دست آمده با الگوهای تیپ SCS نیز نشان داد که تنها الگوی توزیع زمانی بارش‌های چارک دومی با تیپ IA ضریب همبستگی بالایی دارند؛ بنابراین با توجه به این که بیشتر رگبارهای منطقه سنگانه،‏ از نوع چارک اولی و با تداوم 3-1 ساعته هستند

چکیده در سال‌های اخیر با توسعه کشاورزی و افزایش جمعیت،‏ بیشتر دشت‌های ایران با افت سطح آب زیرزمینی رو‌برو شده‌اند. هدف از این پژوهش،‏ بررسی وضعیت منابع آب زیرزمینی دشت کوهپایه- سگزی اصفهان در بازه زمانی 88-1374 است. پارامترهای دبی ورودی به منطقه،‏ بارش،‏ تبخیر،‏ دمای میانگین و برداشت از آبخوان در نظر گرفته شده و واکنش سفره آب نسبت به تغییرات آن‌ها در سال‌های 1374 و 1388 و نیز در ماه‌های مختلف این دو سال،‏ سنجیده شده است. نتایج حاصله نشان می‌هد که سطح سفره در سال 1388 نسبت به سال 1374 به طور متوسط 3.5 متر افت داشته است که این میزان افت در مناطقی که در حریم رودخانه زاینده‌رود و به خصوص در 30 کیلومتر ابتدایی مسیر رودخانه در ورودی دشت هستند بیشتر بوده و به بیش از 14 متر رسیده است. علاوه بر این،‏ نتایج نشان می‌دهد که عمق سطح آب چاه‌هایی که تا حریم شش کیلومتری رودخانه قرار دارند به شدت تحت تأثیر نوسانات دبی رودخانه در طول سال است و با افزایش فاصله از رودخانه،‏ از میزان تأثیر دبی بر سطح آب چاه‌ها کاسته می‌شود. کاهش شدید جریان ورودی به منطقه سبب شده که در مناطق ابتدایی دشت،‏ فشار به منابع آب زیرزمینی برای ادامه فعالیت کشاورزی،‏ افزایش یابد که افت شدید سفره را در پی داشته است. به سمت پایاب رودخانه (نزدیک پل ورزنه) با کاهش دبی و به دنبال آن افت سفره