نوسان فصلی غلظت، الگوی تغییرات مکانی و پهنه‏ بندی نیترات و فسفات آب زیرزمینی شهرکرد

نویسندگان

چکیده

نقشه‌های فصلی آلودگی آب زیرزمینی می‌تواند در مدیریت آبخوان‏ها مفید باشد. هدف از این پژوهش،‏ بررسی نوسانات فصلی غلظت،‏ الگوی توزیع مکانی و پهنه‌بندی نیترات و فسفات در آبخوان شهرکرد است. برای این منظور از ??? حلقه چاه کشاورزی طی سه فصل (بهار،‏ تابستان و پاییز) نمونه‌برداری و غلظت نیترات و فسفات اندازه‌گیری شد. پهنه‌بندی نیترات و فسفات با استفاده از روش کریجینگ صورت گرفت. میانگین غلظت نیترات و فسفات در طی سه فصل تغییر کرد. برازش مدل کروی در بهار و مدل گوسی در تابستان و پاییز نشان داد که الگوی تغییرات مکانی نیترات و فسفات و دامنه تأثیر آن‌ها با فصل تغییر می‌کند. مساحت آلوده به نیترات در آب زیرزمینی شهرکرد در بهار به حداکثر رسید و از ابتدای تابستان به حداقل کاهش پیدا کرد و در پاییز حدود دو سوم آبخوان به (ویژه بخش‌های شمالی) دارای غلظت نیترات کمتری بین ? تا ?? میلی‌گرم بر لیتر بود. در پاییز آب زیرزمینی شهرکرد حداکثر مساحت آلوده به فسفات را داشت و به تدریج در بهار از آلودگی آن کاسته و در تابستان به حداقل رسید. بنابراین،‏ غلظت،‏ الگوی توزیع مکانی و پهنه‏بندی نیترات و فسفات آب زیرزمینی شهرکرد دارای نوسان فصلی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Seasonal variations of concentrations, spatial patterns, and zonal maps of nitrate and phosphate in Shahrekord groundwater

نویسندگان [English]

  • a f
  • h b
  • a d
چکیده [English]

Seasonal maps of groundwater pollution may be deployed in respective aquifer management. The aims of this research were to study the seasonal fluctuations in concentration, spatial variability, and zonal maps of nitrate and phosphate in Shahrekord Aquifer. For this purpose, ??? agricultural wells were sampled in the spring, summer and fall of ???? and analyzed for nitrate and phosphate. Kriging was used for zonal mapping of both pollutants. Mean concentrations of both pollutants varied over seasons. Suitability of spherical variogram model in the spring and Gaussian variogram model in the summer and fall shows that spatial patterns of nitrate and phosphate change along with season of the year. Highly nitrate-polluted areas maximized in the spring and then decreased towards the fall. In the fall, about two-third of the aquifer, particularly northern zone, contained between ? to ?? mg/L of nitrate. Phosphate-polluted area of the aquifer was at maximum level in the fall, decreased during the spring and minimized in the summer. Therefore, we conclude that concentration, spatial distribution pattern and zonal maps of both nitrate and phosphate in Shahrekord aquifer changes with season.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Spatial variability-Pollution-Variograms-Kriging-Aquifer-