ارزیابی پتانسیل استحصال آب از آبخوان از روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی (مثال موردی: دشت نیشابور)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

رشد روز افرون صنعت و کشاورزی در دشت نیشابور از یک طرف و افت سطح آب زیرزمینی و کاهش کیفیت آب از سویی دیگر باعث شده است که نیاز به شناسایی مکان‌های مناسب جهت استحصال آب زیرزمینی در سطح این دشت امری مهم تلقی شود. هدف از این مطالعه ارایه روش فرآیند سلسله مراتبی فازی (FAHP) است که با توجه به خصوصیات کمی و کیفی آبخوان، نواحی مناسب برداشت آب را مشخص می‌کند. بدین منظور با استفاده از اطلاعات موجود آبخوان، پارامترهای کمی و کیفی مانند ضریب انتقال، هم افت سطح ایستابی و هم شوری آب آبخوان بررسی شد. در ابتدا تابع عضویت فازی برای هر پارامتر تعیین و با روش AHP با نرخ سازگاری 0.05 نقشه پهنه بندی شاخص استحصال تهیه شد. نتایج نشان داد که 8.52 درصد دارای قابلیت استحصال خیلی زیاد،55.72 درصد از سطح دشت دارای قابلیت استحصال زیاد، 3.85 درصد دارای قابلیت استحصال کم و 0.42 درصد از مساحت دشت در کلاس نامناسب قرار گرفته است. نقشه پهنه بندی شاخص حاکی از این بود که نواحی جنوب شرقی دشت قابلیت خیلی زیاد و حاشیه شرق دشت قابلیت زیادی در استحصال آب دارند و بهترین نواحی برای برداشت آب زیرزمینی هستند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Fuzzy-Analytic Hierarchy Process Method for Evaluating Groundwater Potentials of Aquifers ( Case study: Nayshabur Plain)

نویسندگان [English]

  • Abbas Khashei-Siuki
  • Dr B Ghahrman
  • M. Kouchakzadeh
چکیده [English]

Growth of industry and agriculture in the plain of Nayshabur on one hand, and drawdown of groundwater levels and reduced water quality on the other hand, has stressed the necessity of locating potential groundwater sources to put to use in this plain. The purpose of this study is to present Fuzzy Analytic Hierarchy Process as a tool for determining suitable locations according to the qualitative and quantitative characteristics of aquifers. For this purpose, the qualitative and quantitative characteristics of aquifer such as transmission coefficient of aquifer, isodrawdown and isosalinity of the aquifer, were analyzed using available data. First, fuzzy membership function was determined for each parameters, and Index map was computed using AHP method with ?.?? Inconsistency Rate. The results showed that ??.??% of plain area has high operation capability, ?.??% of plain area has very high operation capability, ?.??% of plain area has low operation capability, and ?.??% of plain area is in the unsuitable zone. Zoning Index map indicates that south-east areas have very high and East Plains have high capabilities in pumping groundwater and can be considered as the most suitable areas for this purpose.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Groundwater
  • FAHP
  • Evaluating Groundwater Potentials of Aquifers
  • Nayshabur Plain